Stad & Land – Etappe 6
Deventer – Drie (105km)
De laatste etappe leidt van Hanzestad Deventer door de Hanzesteden Elburg en Harderwijk om dan aan het einde naar het oosten af te buigen richting de eindbestemming in Drie.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 295,5 | ☕ | Jeff’s Farmhouse |
| 296 | 🏕️ | 16. De Polmate |
| 296,5 | ⛺ | Campspace ’t Swarte Peerd |
| 298 | 🛏️ | B&B De Matanze |
| 298,5 | ☕ | Brasserie Kriebels |
| 299 | ⛺ | Campspace De Meintjes |
| 305 | 🅿️ | Opstapplaats Carpool Vaasen (A50) |
| 309 | 🏰 | Kasteel Cannenburch |
| 309 | ☕ | ’t Koetshuis |
| 315,5 | 🏕️ | 17. De Toekomst |
| 320 | 🍦🅿️ | IJswagen Gortel Rozenboom |
| 325 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 325 | 🛏️ | De Foreesten |
| 325 | 🛏️ | De Vossenberg |
| 325,5 | 🅿️ | Opstapplaats Vierhouten |
| 326 | 🛏️ | Fletcher De Mallejan |
| 328 | 🛏️ | Villa Woudstee |
| 333 | 🏊♀️ | De Zandenplas |
| 333,5 | 🅿️ | Opstapplaats Zandenbos (A28) |
| 335 | 🏕️ | 18. Nieuw Soerel |
| 335 | 🅿️ | Opstapplaats Pas-Opweg |
| 340,5 | 🅿️ | Opstapplaats Gortelseweg |
| 349 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 349,5 | 🚉🅿️ | Station ’t Harde |
| 352 | 🏰 | Zwaluwenburg |
| 353,5 | 🏰 | Schouwenburg |
| 356 | 🏕️ | 19. Landgoed Old Putten |
| 357,5 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 357,5 | 🗝️ | Elburg |
| 358 | 🍺 | Brouwerij Vos |
| 358 | 🛏️ | De Kleine Vesting |
| 360 | 🏛️ | Sint-Ludgeruskerk |
| 363 | ☕ | De Vlierefluiter |
| 365 | 🍦 | IJsboerderij Bonestroo |
| 375 | ⛺☕ | De Peperkamp |
| 383 | 🗝️ | Harderwijk |
| 384 | 🚉🅿️ | Station Harderwijk |
| 385 | 🏊♀️ | Zuiderzeestrand |
| 389,5 | 🚉🅿️ | Station Ermelo |
| 390 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 392,5 | 🏕️ | 20. Veluwe Bush Camp |

Stad & Land – Etappe 5
Beltrum – Deventer (64km)
Tussen Beltrum en Deventer kom je in etappe 5 heel wat moois tegen. Het is nog steeds genieten van het afwisselende landschap en plaatsen als Borculo, Lochem en natuurlijk Deventer zorgen voor de nodige afstapmomenten.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 231 | 🏕️ | 12. ’t Scharreveld |
| 234 | ⛺ | Oetdoor (geen natuurkampeerterrein, wel leuk) |
| 235 | 🏊♀️ | Borculo |
| 237,5 | 🍺 | Proeflokaal01 |
| 237,5 | ⛺ | Campspace Borculo |
| 241 | 🏊♀️ | Galgenveld |
| 241,5 | 🏛️☕ | Boerderijmuseum De Lebbenbrugge |
| 247 | ⛺ | t Fleerhof |
| 251 | 🏕️🛏️ | 13. Olthuys |
| 256 | ⛺ | NTKC Valkenbelt |
| 260 | 🛏️ | Fletcher De Lochemse Heuvels |
| 261 | 🛏️ | Fletcher De Scheperkamp |
| 262,5 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 263,5 | 🚉🅿️ | Station Lochem |
| 265 | 🏰 | Kasteel Ampsen |
| 268 | ⛺ | Lieftink |
| 271 | 🛏️ | De Achterhoek |
| 271 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 272 | 🏕️ | 14. Nijveld |
| 275 | 🏕️🏊♀️ | 15. De Vrolijk |
| 277 | ☕🛏️ | Gebakhuus |
| 289 | 🅿️ | Opstapplaats Carpool Deventer (A1) |
| 290 | ☕ | Fietslokaal De Meet |
| 290,5 | 🚉 | Station Deventer |
| 291 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 292 | ⛴️ | Deventer De Welle – De Worp |
| 292,5 | ⛺ | Stadscamping Deventer |

Stad & Land – Etappe 4
Lichtenvoorde – Beltrum (47km)
In etappe 4 bereik je het meest oostelijke puntje van de route en heb je nog net niet je paspoort nodig. De route loopt door Winterswijk en Groenlo. Vooral Groenlo is het afstappen waard.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 185 | ☕ | Beneman |
| 188 | ⛺ | Minicamping ’t Voorde |
| 189,5 | ☕ | Theetuin Krossenbrink |
| 192 | 🅿️ | Opstapplaats Rommelgebergte |
| 195 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 200,5 | 🏕️ | 11. Lutje Kössink |
| 202,5 | ⛺ | NTKC Masterveld |
| 217 | ☕ | Haak en Hoek |
| 220,5 | 🍺 | Brouwersnös |
| 227,5 | 🅿️ | Opstapplaats Beltrum |

Stad & Land – Etappe 3
Doesburg – Lichtenvoorde (43km)
Met de derde etappe duiken we duidelijk de Achterhoek in. Het landschap is nu duidelijk meer agrarisch en de koffiestops komen wat minder frequent. Na alle bossen van de Veluwe is dit landschap wel weer een mooie afwisseling. In Doetinchem kun je rustig bijkomen in wielercafe ‘Parijs is nog ver’.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 144,5 | 🅿️ | Opstapplaats Hoog Keppel |
| 151,5 | 🏰 | Kasteel De Kelder |
| 154 | ☕ | Wielercafe Parijs is nog ver |
| 155,5 | 🚉 | Doetinchem |
| 156 | ⚽ | De Vijverberg (De Graafschap) |
| 157 | 🅿️ | Opstapplaats Koekendaal |
| 160,5 | 🏕️ | 8. Pluk de Dag |
| 162 | 🏰 | Kasteel Slangenburg |
| 163 | 🏕️ | 9. Distelheide |
| 169,5 | 🏕️ | 10. Hessenoord |
| 175 | 🔭 | Vennebulten |
| 181 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |

Stad & Land – Etappe 2
Harskamp – Doesburg (98km)
De tweede etappe strekt zich voor het grootste deel uit over de Veluwe om aan het eind de IJssel over te steken naar de prachtige stadjes Bronkhorst en Doesburg.
En je komt noga wat tegen onderweg. En dan bedoel ik niet alleen de nodige Horeca. Kastelen, musea, monumenten, oorlogsgraven, bierbrouwerijen, uitzichtpunten en een complete dierentuin.
Om niet voor een onaangename verrassing komen te staan vermeld ik maar even dat de etappe over de Posbank loopt. Tandje terug en rustig aan, in de wetenschap dat er aan het einde van de etappe goed bier wacht.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 40,5 | 🅿️ | Opstapplaats Molenweg Harskamp |
| 42 | ⛺ | SVR Camping Het Kikkergat |
| 43,5 | 🏛️ | Het Rode Kruis Monument |
| 44 | 🅿️ | Opstapplaats Otterlo |
| 44 | ☕🛏️ | Hotel Kruller |
| 45 | 🏕️ | 3. Beek en Hei |
| 48 | ☕ | De Mossel |
| 53 | ☕ | Planken Wambuis |
| 53 | 🅿️ | Opstapplaats Planken Wambuis |
| 55 | 🛏️ | De Buunderkamp |
| 60 | 🏕️ | 4. De Bosbeek |
| 61,5 | 🏕️ | 5. Landgoed Quadenoord |
| 63 | ☕ | Airborne |
| 68 | 🅿️ | Opstapplaats P+R Station Wolfheze (A12/A50) |
| 68 | 🚉 | Wolfheze |
| 68 | ☕ | Pannenkoekenhuis De Tijd |
| 72 | 🪦 | Oorlogs Begraafplaats Oosterbeek |
| 77,5 | 🐘 | Burgers Zoo |
| 77,5 | 🏛️ | Nederlands Openlucht Museum |
| 82 | 🅿️ | Opstapplaats Wageningse Hek |
| 82,5 | 🏰 | Kasteel Rosendael |
| 88 | 🅿️ | Opstapplaats Posbank |
| 89 | 🔭 | Posbank |
| 89 | ☕ | De Posbank |
| 89 | 🏛️ | De Natuurtafel/ Bezoekerscentrum Veluwezoom |
| 97 | 🔭 | De Elsberg |
| 105 | 🏕️ | 6. Zegenoord |
| 106,5 | ☕ | Bike & Eat |
| 108 | ☕ | De Korenmolen |
| 108 | 🛏️ | Hotel Huis te Eerbeek |
| 112,5 | 🏕️ | 7. Het Hallse Hull |
| 118 | 🏰 | Kasteel Groot Engelenburg |
| 119 | 🚉 | Brummen |
| 119 | 🅿️ | Opstapplaats Brummen |
| 120 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 120 | 🚲 | Bike Totaal Bleumink |
| 121 | 🏰 | Spaensweerd |
| 121,5 | ⛴️ | Bronkhorsterveer |
| 123 | 🗝️ | Bronkhorst |
| 126,5 | 🍺 | Bronckhorster Brouwerij |
| 132 | ☕ | Brasserie Havenzicht |
| 138 | 🗝️ | Doesburg |
| 138 | 🚲 | Sonneveld Rijwielen |
| 154 | ☕ | Diverse resaturants en cafes |
| 138 | 🍺 | Stadsbierhuys De Waag |
Planken Wambuis
Een wambuis is een kledingstuk dat niet bij veel mensen in de kast zal hangen. Het is een historisch, vaak gewatteerd mannenbovenkleed uit de middeleeuwen tot de 17e eeuw, gedragen tussen de hals en het middel (soms tot op de heupen).
Een planken wambuis zou kunnen refereren aan een eenvoudige hut. Niet veel groter dan een wambuis, maar dan van hout. Met dat idee zou het ook kunnen verwijzen naar een doodskist. Toch is het waarschijnlijker dat het verwijst naar een houten hut waar later een herberg is verrezen. De herberg kwam op de plek van ‘de planken wambuis’ en ging in ieder geval in de volksmond dus zo heten.

Het huidige restaurant Planken Wambuis is in 1926 gebouwd op de plek van de oude herberg. Het gebied eromheen heette oorspronkelijk Reemsterveld, maar is in de loop van de tijd de naam van de herberg gaan dragen. Planken Wambuis is een prachtig natuurgebied op de Veluwe.
Erebegraafplaats Oosterbeek
Anders dan de Amerikanen, die er de voorkeur aan gaven al hun gesneuvelden zoveel mogelijk op een centrale begraafplaats bijeen te brengen, huldigden de Britten de opvatting, dat de gevallenen een laatste rustplaats moesten krijgen die dichtbij de plaats lag waar zij sneuvelden. Dit verschil in opvatting verklaart waarom ons land slechts één Amerikaans militair ereveld telt en meerdere Britse, terwijl ook nog een groot aantal militairen – met name vliegtuigbemanningen – uit het British Empire op burgerbegraafplaatsen door het gehele land liggen. Dat er in de omgeving van Arnhem – Oosterbeek een Britse militaire begraafplaats zou komen, lag gezien de aanmerkelijke verliezen die daar in september 1944 en in april 1945 werden geleden, wel voor de hand.
Bronkhorst
De naam Bronckhorst was vroeger een begrip dat de samenging met strijd en onlust. In de 14e eeuw stonden de Bronckhorsten tegenover de Heeckerens in de Gelderse burgeroorlog. Beide partijen werden gesteund door een wisselend verbond van edelen en steden. Deze oorlog betrof niet alleen de adel maar werd ook ingegeven door sociale spanningen. Het was de tijd van veranderende krachtsverhoudingen tussen adel, kerk en burgerij. Ook elders in Nederland waren soortgelijke twisten. Dit leidde aan het eind van de 14e eeuw tot grotere invloed van de steden die een bemiddelende rol hadden gespeeld bij de twisten; in deze regio de Gelderse kwartierhoofdstad Zutphen. Bij de herindeling van de gemeenten ten tijde van Keizer Napoleon werd Bronckhorst onder bestuur van Steenderen gesteld. De stad werd in 1813 door Willen I weer zelfstandig gemaakt, maar in 1817 opnieuw herenigd met Steenderen. Anno 2005 telt Bronckhorst ca 155 inwoners, waarmee het de kleinste stad van Nederland is. De stad Bronkhorst valt vanaf 1 januari 2005 onder de gemeente Bronckhorst. Deze gemeente is ontstaan door het samenvoegen van de volgende gemeenten: Hengelo, Hummelo & Keppel, Steenderen, Vorden en Zelhelm. De gemeente telt ongeveer 38.000 inwoners, heeft een oppervlakte van ca 30.000 hectare en is daarmee de grootste plattelandsgemeente van Nederland.

Doesburg
Als je de geschiednis van Doesburg induikt kom je markante namen tegen. Want wie heet er tegenwoordig nog Wemberich van Bergchem, Frederick Alexander Adolf Gregory of Theodoor Adriaan Christiaan Colenbrander?
Iets recenter is de naam Johan Bernard Ubbink tegen. Naast zevende in de rij Ubbink was hij in de Tweede Wereldoorlog Engelandvaarder en geheim agent en raakte verwikkeld in het zogenaamde Englandspiel.
In de nacht van 30 november op 1 december 1942 vertrokken Ubbink en Herman Overes met een bommenwerper naar Nederland. Ze werden bij Leersum geparachuteerd, samen met zes containers en twee radiosets. Het ontvangstcomité werkte echter voor de Sicherheitsdienst (SD). Ze waren slachtoffer geworden van het Englandspiel. Ubbink en Overes werden in Den Haag door de SD ondervraagd. Daarbij bleek dat de Duitsers van alles op de hoogte waren. Op 4 december 1942 werd Ubbink naar Kamp Haaren gebracht. Tien weken later werd Overes zijn celgenoot.
Op 31 augustus is Ubbink met Pieter Dourlein ontsnapt. Ze liepen naar Tilburg, waar een priester hen in contact bracht met Van Bilsen, een voormalig politiechef die in het verzet zat. Via een geheime zender lieten ze Engeland weten wat er gebeurd was. Ubbink en Dourlein gingen via Zwitserland naar Spanje en vlogen van daar op 1 februari 1944 naar Engeland. Na aankomst werden zij verhoord en aanvankelijk zelfs vastgezet op verdenking van contraspionage.

Burgers Zoo
Pas op voor buren die fazanten in hun achtertuin houden. Voor je het weet lopen er olifanten, tijgers en orang-oetans rond. Johan Burgers hield als hobby fazanten. Die hobby is inmiddels uitgegroeid tot een 45-hectare groot professioneel dierenpark met het predicaat Koninklijk.
En misschien – als je net zoals ik ‘net’ de dertig voorbij bent – ken je Antoon van Hooff nog wel. Een dochter van Johan Burgers trouwt met een van Hooff en de rest is geschiedenis.
Nederlands Openlucht Museum
Er komt geen eind aan deze etappe. Heb je net de uitgang van de jungle gevonden en is je navigatie systeem weer net uit de slaapstand, blunder je tegen het volgende onvermijdelijke, niet te missen en grootschalige bezienswaardigheid aan. Het Nederlands Openlucht Museum.
Het is alles wat in de openbare ruimte Nederland tot Nederland maakt in compacte vorm. Leuk voor de haastige Amerikaan, maar waar bij de oprichting gevreesd werd voor de teloorgang van sommige Nederlandse pareltjes, blijkt in praktijk dat de originelen vaak bijzonder goed geconserveerd zijn. Amsterdam zou je in die zin ook een openlucht museum kunnen noemen.
Dus opdoeken en er een woonwijk neerplempen? Nou nee, het is als promo van Nederland nog steeds waardevol voor Duitsers en talloze andere buitenlanders die ‘een brug te ver’ zijn en na het herdenken van hun voorouders nog een vleugje Nederlandse cultuur willen opsnuiven.
Kasteel Rosendael
Wat moet ik zeggen. Als ik onderstaande video bekijk en vooral beluister dan komt het woord ‘voornaam’ naar boven. Of zoals mijn studerende kinderen zouden zeggen ‘prominent’.
Het is natuurlijke een mooi gebouw met geschiedenis. Zeker een kiekje waard en waarschijnlijk een prachtige trouwgelegenheid voor een ‘prominent’ stel. Maar na Burgers Zoo en het Nederlands Openlucht Museum ben je wel toe aan natuurkampeerterrein Zegenoord.
Dan moet ik je teleurstellen, want je zal eerst de Posbank nog moeten bedwingen.
Stad & Land – Etappe 1
Drie – Harskamp (40km)
Vanuit startpunt natuurkampeerterrein Drie gaat de eerste etappe volledig over de Veluwe. Je komt veel bossen tegen, maar ook stukken heide en natuurlijk het pittoreske dorpje Hoog Soeren. Midden op de heide rijdt je tegen het imposante gebouw van Radio Kootwijk aan.

| Km | Type | Beschrijving |
|---|---|---|
| 0 | 🏕️ | 1. Drie |
| 0,5 | ☕ | Boshuis Drie |
| 1 | 🅿️ | Opstapplaats Drieseberg |
| 5 | 🐎 | Nationaal Hypisch Centrum |
| 7,5 | 🏊♂️☕ | Buitenplaats Het Loo |
| 14 | ☕ | Het Aardhuis |
| 16,5 | 🏡⛪ | Hoog Soeren |
| 16,5 | 🅿️ | Opstapplaats Hoog Soeren |
| 16,5 | ☕ | Het Jachthuis |
| 16,5 | 🛏️ | Boetique Hotel Nr15 |
| 20,5 | ☕ | Halte Assel |
| 24,5 | 🏛️ | Radio Kootwijk |
| 29 | 🅿️ | Kootwijkerduin (A1) |
| 29,5 | ☕ | Pannenkoekenhuis Kootwijkerduin |
| 31 | ☕🛏️ | Gasterij ’t Hilletje |
| 32 | 🏕️ | 2. Zanderdennen |
| 33 | 🅿️ | Opstapplaats Houtvester van ’t Hofweg |
| 36 | ⛺ | Harskamperdennen |
| 36 | 🅿️ | Opstapplaats Harskamp |
| 40 | 🚲 | Hoi Tweewielers |
| 40 | ☕ | De Vergulde Leeuw |
Het Uddelermeer
Het Uddelermeer is het grootste bekende pingoruïne op de Veluwe. In het geval van het Uddelmeer gebeurde dit tijdens het Saalien, een van de laatste ijstijden. Na het smelten van de ijskern bleef alleen het gat over dat tegenwoordig het meer vormt. Het meer heeft een diepte van circa 17 meter. Het smeltwaterdal ligt ingeklemd tussen de stuwwallen van Ermelo en Apeldoorn.
Doordat het Uddelermeer in een relatief droog gebied ligt is het gebied rond het Uddelermeer mogelijk al in de ijzertijd gecultiveerd. Zeker is in ieder geval dat vanaf de 7e eeuw in de omgeving ijzer werd geproduceerd. Ten oosten van het meer ligt de Hunenschans, een verdedigingswerk uit vermoedelijk de tiende eeuw.
De oudst bekende vermelding is uit 792-793 als het in een schenkingsoorkonde vermeld wordt als ‘Uttiloch’. Een oorkonde uit 950 waarin een schenking van Keizer Otto I de Grote aan het klooster Engern is vastgelegd heeft vermoedelijk ook betrekking op het Uddelermeer.
Als je wat minder van de geschiedenis bent; Je kunt ook gewoon heerlijk zwemmen in het meer.
Aardhuispark
Het Aardhuispark is een prachtig stuk natuur rondom Het Aardhuis. In het Aardhuispark is gemarkeerde route uitgezet van 3 km. Ideaal voor een korte wandeling of om even tot rust te komen. Met wat geluk zie je edelherten en damherten. In Het Aardhuis kun je terecht om iets te eten en te drinken. Op de eerste verdieping vind je het bezoekerscentrum van Kroondomein Het Loo.
Hoog Soeren
Misschien het het mooiste dorp op de Veluwe ligt te midden van de zuidelijke bossen van de Koninklijke Houtvesterij Het Loo. Hoog Soeren ligt prachtig in een glooiend landschap met een fraai en beschermd dorpsgezicht van boerderijen een leuk wit kerkje en niet onbelangrijk een Jachthuis waar je kunt genieten van een drankje op het terras of in het sfeervolle Jachthuis zelf. Voor de hongerige en koolhydraat slurpende fietser is er ook een pannenkoekenhuis met de toepasselijke naam Berg en Dal.
De belangrijkste bezienswaardigheden van het dorp zijn de kapel uit 1904, het beeld “Paula in kamerjas” van Maïté Duval en de verschillende historische in de typische stijl uit het begin van de vorige eeuw. Schuin tegenover de ingang van de Golfbaan ligt de brandweerkazerne van Hoog Soeren. Deze is nog gevestigd in een historisch oude houten schuur, zoals er meerdere in het dorp te vinden zijn. Het brandweerkorps van het dorp is gespecialiseerd in bosbranden, die helaas met regelmaat voorkomen in de directe omgeving van het dorp.

Wie geen genoeg kan krijgen van dit dorp is er de mogelijkheid te overnachten in boutique hotel No 15.
Radio Kootwijk
Het monumentale voormalige zendstation Radio Kootwijk verrijst in het hart van de Veluwe, waar de bomen plaats maakten voor een open gebied van heidevelden en zandverschuivingen. Eenmaal de afrit naar Radio Kootwijk genomen, begint de verwondering. Een slingerend pad door de imposante bossen leidt via het kleine gelijknamige dorp naar het voormalige zendstation. Een karakteristiek imposant gebouw dat middenin een natuurlijke omgeving staat. Hier is ruimte voor zowel ontspanning als zakelijke ontmoetingen en evenementen.

Voor de meesten is het een imposant en karakteristiek gebouw, voor de ander een brok beton en unheimisch. Het is een bijzonder stukje Cultureel Erfgoed en is hoe dan ook: Ruimte die je raakt!
Het verhaal van Hans Suijling
Johannes Diederick Suijling werd op 10 januari 1906 te Den Haag geboren. Hij groeit op in een gezin met een ouder en een jonger zusje. Zijn vader is een gerespecteerd rechtsgeleerde en buitengewoon hoogleraar in het volkenrecht in Leiden. Hans kiest na de middelbare school voor een technische studie, vermoedelijk in Delft. Dat wil eerst niet erg vlotten. De studie wordt voortgezet en afgerond aan de Technische Hogeschool in Dresden, de stad waar zijn opa van moederskant vandaan komt.
Na de vervulling van zijn militaire dienstplicht gaat hij als ingenieur werken bij de PTT. In 1938 trouwde hij met Frieda Fehrmann; in 1939 werd dochter Anneke geboren. In datzelfde jaar werd hij gemobiliseerd als 1e luitenant bij de Genietroepen, bij de zoeklichtafdeling tegen luchtdoelen. Zijn werkgever Radio Scheveningen werd in mei 1940 werd op last van de bezetter gesloten voor de communicatie met koopvaardijschepen. Onder Duits toezicht bleef hij er werken, maar er werd tegelijkertijd de basis voor zijn verzetsactiviteiten gelegd. In 1943 is Hans zowel voor zijn werkgever als voor het verzet meer nodig op de Veluwe. Hij werd overgeplaatst naar het radiozendstation Kootwijk, dat door de Duitsers voor allerlei oorlogsdoeleinden wordt ingezet. Ook hier werkte het Nederlandse personeel onder streng toezicht.
Met zijn gezin verhuist hij van Den Haag naar het dorp Kootwijk. Hij werd commandant van de lokale afdeling van de Ordedienst (OD) en gebruikte hiervoor de schuilnaam ‘de Egel’. De leiding van het Veluws verzet vroeg Suijling alles te doen om de hele installatie van het zendstation na het vertrek van de Duitsers ongeschonden te kunnen overnemen. Ook bouwde hij in het dorp Kootwijk een kortegolfzender die bedrijfsklaar moest zijn als de Duitsers bij hun vertrek het zendstation toch nog zouden opblazen. De villa van A. Heijnen (`Kerkendel’) met de zender werd door de Duitsers gevorderd, waarna Hans in het zendstation Radio Kootwijk op een verborgen plek twee zenders bouwde. Onder dreiging van de geallieerde opmars begonnen de Duitsers het zendstation te ontmantelen en kwamen zij de twee zenders van Suijling tegen.
Hans is dan met zijn gezin al ondergedoken bij de dames Van Beek en De Jong op een boerderij achter de Puurveense molen in Kootwijkerbroek. Een gearresteerde verzetsmedewerker vertelde na wrede en sadistische verhoringen dat onderduikadres. Op 1 november 1944 werd hij door de Hollandse SS’er Van de Wal en de Sicherheitsdienst Apeldoorn gearresteerd en gevangengezet in de Koning Willem III-kazerne in Apeldoorn, in die tijd een beruchte gevangenis van de Sicherheitsdienst. Daar zitten op dat moment vele belangrijke verzetsmensen gevangen. Vanwege een mislukte verkenningspoging als voorbereiding voor een bevrijdingsacties door het landelijk verzet willen de Duitsers een afschrikwekkend voorbeeld stellen. In de vroege ochtend van 2 december 1944 werden twaalf Nederlandse verzetsstrijders en een Amerikaanse piloot op het voetbalveld even buiten de kazerne geëxecuteerd.
De 38-jarige Hans Suijling is één van hen. Hij werd begraven op Heidehof, vervolgens herbegraven op de begraafplaats Oud Eik en Duinen in Den Haag en tenslotte herbegraven op het Ereveld Loenen. Zijn naam leeft voort op het Keienmonument aan de Sportlaan en op het monument in Radio Kootwijk, met de namen van de andere omgekomen medewerkers van het zendstation.
Apeldoorn – Wenen ~ Etappe 20 (Tulln – Wenen) [39km/Σ1457km]
Gisteravond zijn we in de stromende regen ons tentje ingekropen. Met de belofte dat het ‘s-ochtends weer droog zou zijn. En dat was het. Inclusief – min of meer – de tent. Alleen zat de opgespatte modder tot halverwege de binnentent. Dat wordt een rondje schoonmaken thuis. Vakantiesouvenir zullen we maar zeggen.
Het was prachtig weer. De zon scheen volluit en dat kon je direct merken aan de temperatuur. En ook aan de zaken die nog drogen moesten. Dat ging in rap tempo. Een picknickkleed, een paar theedoeken en een paar teenslippers gingen voor vertrek droog tot in ieder geval bijna droog de tas in. Wel lekker, want vanaf hier hebben we alleen nog hotelovernachtingen.

De route was best leuk en in ieder geval afwisselend. We begonnen met groen en natuur, maar als je dichter bij Wenen komt kan het niet anders dan dat de bebouwing toeneemt. HoReCa was een uitdaging. We zagen zo af en toe wel een koffiestopje maar die waren nog dicht of al dicht vanwege seizoenseinde. De wind was duidelijk gedraaid en we hadden hem nu in de rug. We zoefden met gemak over de prima fietspaden en waren rond 13 uur in Wenen.
Eerst even een compliment aan de planalogische afdeling van de stad Wenen. Wat hebben zij de fietspaden mooi, netjes en behoorlijk veilig geïntegreerd in de infrastructuur. In Parijs was het een zooitje met houtje touwtje oplossingen die regelmatig tot gevaarlijke situaties leidden. Het belangrijkste verschil – denk ik – in de aanpak is dat Wenen de fiets voorop heeft gezet en niet de auto. Als het verschillende verkeer moeilijk te combineren is, hebben ze voor de fiets gekozen door er bijvoorbeeld een fietsstraat van te maken of het gewoon helemaal af te sluiten voor autoverkeer. Langs de brede allees liggen goede fietspaden die netjes in groen zijn aangegeven. Je fiets de stad in over een keurig fietspad langs het Donaukanaal. Allemaal goed bedacht. Chappeau.

Wenen in ons einddoel van deze tocht en daar hoort een finishfoto bij. Nu kunnen we niet direct iets episch verzinnen dat Wenen kenmerkt. Niet zoals de EIfeltoren of the Brandenburger Tor. Tien jaar geleden moeten mijn zus en zwager hetzelfde dilemma hebben gehad en zij hebben maar gekozen voor het standbeeld van Johann Strauss. Wij dachten “dat doen wij ook en we maken er nog een voor de Karlskirche”. Zien we wel welke de leukste is.

Dat we Wenen gehaald hebben, had ik vooraf wel gedacht. Al werd het met het mankement aan het freewheel nog wel even spannend. Uiteindelijk halen we net de 1.500km niet maar dat is van minder belang. Het geeft altijd een lekker gevoel als je de stad van je eindbestemming in fietst. Nu nog twee dagen een beetje toeristisch rondhangen in Wenen en dan met de nachttrein naar huis. Daar wil ik nog niet aan denken, want ook in Wenen is het Vakantie.
En wat ga je op je vrije dag doen in Wenen na ruim 1.400km fietsen? Fietsen Natuurlijk! Madeleine heeft een mooie tour op de fiets door Wenen geboekt. Ik ben benieuwd.
Apeldoorn – Wenen ~ Etappe 19 (Krems – Tulln) [50km/Σ1418km]
Terwijl ik de dagblog schrijf, komt er toch wel een fikse bui over ons heen. Daar hadden we rekening mee gehouden. We zijn vroeg vertrokken uit Krems om de korte etappe nog voor het ‘regenseizoen’ af te handelen. Dat is gelukt. Ik zit nu droog op een verlaten overkapt terras op de camping in Tulln. De tent hebben we droog op kunnen zetten. We zijn nu aan het testen of hij nog steeds bestand is tegen iets meer dan een paar spetters.

De route was eigenlijk best aardig met wat saaie stukken ertussen. Maar vaak genoeg werd de Donau even verlaten om door een bosje te meanderen of een plaatsje aan te doen. Het was droog en zwaar bewolkt maar na een uurtje ging zelfs het vestje uit. Ook de zon deed nog een dappere poging om zich te laten zien. Een halfuurtje konden we ons warmen aan wat zwakke zonnestralen.
We hadden voor de koffie ons oog laten vallen op een in het boekje aangegeven opmerkelijke combinatie van een verlaten kerncentrale met koffiemogelijkheid. De fantasie sloeg even op hol: Espresso van verrijkt uranium, thee gezet met zwaar water, of ‘deze terrasverwarming wordt mogelijk gemaakt met het koelwater van de centrale’. Maar dat was het natuurlijk allemaal niet. Het bleek best een prima en vooral ook drukke hut. De achtergrond is alleen wat bizar.

Gisteravond was het best gezellig op ons tentenveldje. Veel fietsers en een enkele motorrijder. We kwamen aan de praat met een Engels stel met een kind van 14 maanden die op de fiets van Passau naar Wenen onderweg zijn. Dat haalde herinneringen naar boven van meer dan twintig jaar geleden. Ook zij hadden voor vandaag Tulln als bestemming maar ik heb ze nog niet gezien.

Op de site van de camping staat een slechtweer voorziening aangeprezen. Dat is wat dikker aangezet dan dat het is uitgevoerd. We zitten op het terras van de campingshop dat als het om 17.00 open gaat ons verplicht een drankje te bestellen. Niet erg maar wel een bijzondere vorm van een Aufenthaltraum. Er is daarentegen wel een keuken met een koelkast. Het tentenveldje had ooit gras maar rond 1998 is een grassprietje voor het laatst gezien. We zijn benieuwd of de regen ons veldje in een modderpoel verandert. Daarom hebben we ons tentje tactisch iets hoger gezet zodat we straks niet onze tent uitdrijven.
Voor vanavond staat er verse pasta op het menu. Koken is dus geen probleem maar een droog plekje vinden om het op te eten kan een uitdaging worden. Het alternatief is de Taverne van de camping. Daar hebben ze vast schnitzel. Twijfel, twijfel en luxe probleem. Liever koken we nu zelf omdat we in Wenen ook een paar keer uiteten gaan en onze voorraad Rennies beperkt is.
Kijkend naar mijn overzicht van gefietste ‘tegeltjes’ zit er nu helaas een klein gaatje in de streep van Nederland naar Wenen. Oorzaak is de noodzakelijke treinreis van plaats delict van het overlijden van mijn freewheel en Krems. Het is niet anders. We zijn al lang blij dat we onze reis kunnen afmaken en Wenen per fiets kunnen innemen.
Ik bedacht mij vannacht in een uurtje van slapeloosheid nog een oplossing voor mijn kapotte freewheel. Een noodgreep die ik had kunnen toepassen om toch fietsend ergens te kunnen komen. Wel handig dat ik dat bedenk als alles is opgelost en ik rustig in mijn bedje lig. Als jij ook een oplossing weet om toch te kunnen blijven fietsen met een kapot freewheel, laat het me weten.
Apeldoorn – Wenen ~ Etappe 18 (Grein – Krems) [58km/Σ1368km]
”Lucky bastards”, geluksvogels zijn we op deze dag met pech. Het had zoveel vervelender kunnen zijn, maar dat is het niet geworden.
We waren niet vroeg weg vanochtend, omdat we de tent nog wat wilden drogen in de ochtendzon. Er was bewolking en zelfs regen voorspeld aan het einde van de dag en dan wil je niet met een kletsnatte tent zitten.
We keken vluchtig of er al beweging zat in de hangmat van onze ‘Digitale Nomade’. Dat is niet een naam die wij verzonnen hebben voor onze tijdelijke buurman. Zo heeft hij zichzelf geïntroduceerd bij ons. Hij is op weg naar Thailand en heeft zich overal uitgeschreven zodat hij nergens belasting hoeft te betalen. Daar was ie gisteravond nogal trots op. Voor zover ik heb kunnen begrijpen was hij online coach van het een of het ander. En met het geld dat hij bij elkaar ging brengen met zijn trip ging hij in de buurt van Dusseldorf een community beginnen. Dat was wel het punt waar we zijn afgehaakt, want wij voelden een sociale druk tot sponsoring opkomen. Wij betalen wel belasting. Dus de met belastingcenten betaalde weg waarop hij rijdt, mag hij als onze sponsoring beschouwen. ‘Namasté‘.
De route van vandaag was eigenlijk gewoon mooi. Geholpen door het zonnetje reden we door een smaller Donaudal met veel te zien, voldoende HoReCa afleiding en degelijke supermarkten met lekkere lunchbroodjes.
Weliswaar vlotte het niet zo door de fikse tegenwind, maar dat deed niets af aan de prachtige omgeving. Ook verschenen er op de bergen weer een aantal bijstandshutjes van landheren en geestelijken.
Zo ook in Melk. Rare naam voor een stad, maar het is wat het is. Daar hebben ze blijkbaar zo iets opzienbarends gebouwd dat vele Donaubootjes een reden zagen om aan te meren en de opvarenden de kade op te zwiepen. Al dan niet voorgegaan door een mevrouw met vlaggetje en wat uitleg in het Amerikaans of het Mandarijn.

De groep Chinezen waren niet de eersten die verwonderlijk keken naar onze lunchsituatie. Wij hadden een prima bankje geconfisqueerd met een stukje grasland daarnaast. Dat stukje gras – in de zon – was onze droogweide voor de tent, zodat ook de laatste druppels vocht de tent konden verlaten. Ergens realiseerden we ons wel dat we er niet heel veel anders eruit zagen dan onze digitale nomade in zijn hangmat. Een beetje treurig stel dat op een bankje een broodje kaas zit te eten terwijl ze hun natte tent droog kijken.
Even na Melk ging het mis. Op de site van de Europafietser was al aangegeven dat we door een wegopbreking op de rechteroever van de Donau tijdelijk moesten oversteken naar de linkeroever. Wij dachten met een veer, maar het bleek een brug met een verschrikkelijk steile opgang. Dat was wellicht de laatste druppel voor mijn fiets. Midden op de brug heb ik nog een foto gemaakt van wederom een pauperpaleisje op de berg maar toen ik weer opstapte draaide alles door. Alsof mijn ketting eraf lag. Maar die zat er nog om.
Een vrij korte inspectie leverde de conclusie ‘kapot freewheel’ op. In het Duits heet dat een ‘Freilauf’ en het is het ding dat ervoor zorgt dat als je trapt de kracht overgebracht wordt van je ketting op je wiel. En als je stopt met trappen dat je trappers stil blijven staan en niet als een gek in de rondte vliegen. Als dat ding stuk is, is het niet best want dat kan ik niet zelf repareren op vakantie. Ik kan misschien de cassette eraf krijgen, maar dan ben ik nog niet bij het freewheel. En als ik dat al kan demonteren, kan ik het waarschijnlijk nog niet repareren. Ik zat dus dik in de penarie.
Madeleine was alvast vooruit gefietst, want die vond de foto van het zoveelste paleis op de berg minder interessant. Inmiddels was zelfs zij een beetje ongeduldig geworden. Het duurde wel heel lang voordat ik de brug afkwam.

Beneden aan de brug waar ik Madeleine het nieuws kwam brengen, drong de mogelijke consequentie van de situatie tot mij door. Einde vakantie, met grote of kleine letter ‘V’. Woest gooide ik mijn helm een grasveldje op.

Het eerste lichtpuntje kwam snel. Ik was gestrand op 20 meter van een ‘Rad Service Station’. Een pilaar met gereedschap en een pomp waar je de meest voorkomende malaise aan je fiets mee op kunt lossen. Maar niet een kapot freewheel.
Madeleine was ondertussen in gevecht met het internet. 4G lijkt alweer zolang geleden en we zijn haar snelheid van reageren een beetje ontwend. Toch wist ze én mij tot bedaren te brengen én uit te vinden dat er 900 meter verderop een treinstation was die ons naar onze bestemming van de dag kon brengen; Krems.
Er kwamen nog een paar aardige fietsers langs die constateerden dat mijn ‘freilauf’ niet meer functioneerde en dat we het best terug naar Melk konden gaan. Drie kilometer wandelen en weer over diezelfde brug en in Melk was alleen een ‘Fahrad Verleih’ . Ik vroeg me af of die mijn freewheel issue konden oplossen.
Madeleine haar idee klonk beter. Met de trein naar Krems, waar – lang leve Google – meerdere fietszaken zaten. Het enige probleem: de trein ging over 15 minuten en de volgende dan pas weer over 3 uur.
Dus ben ik al steppend – alsof ik steeds van plan was om op te stappen, maar het dan toch niet deed – richting de ‘Bahnhof’ getogen. Die ook nog eens 50 meter boven Nieuw Donau Peil lag en alleen te bereiken was via een steile klim.
Geluk nummer 2 was dat bij aankomst op het station de trein nog keurig stond te wachten. De conducteur vonden we zittend op een bankje voor het verlaten stationshuisje. De fietsen konden mee als de tassen er maar afgehaald werden. Een minuut later vertrokken we alsnog naar Krems maar nu per trein.

Al balend keken we naar buiten waar we op een prachtig stuk langs de Donau wijnstokken tegen de heuvels aan zagen geplakt her en der doorkruist door een eenzame fietser. De fietser die ook wij hadden kunnen zijn. Het rouwproces was in volle gang en we begonnen al na te denken wat we moesten doen als…….
De dichts bijzijnde fietsenmaker in de buurt van het station in Krems is Aichinger Bicycle + Sport op 7 minuutjes lopen en dus op 4 minuutjes steppen van het station.
Bij aankomst zag het eruit als een zaak die wellicht wel iets kon met mijn probleem. Al zei de heer Aichinger wel ‘Oei’ toen hij het euvel zag. Hij begon onmiddellijk kransjes te tellen en de bandenmaat te noteren. Hij liep de zaak in en riep iets dat klonk als “Gabben wier oine saxundzwanziger mit oine neuner shimono.”
Geluk nummer 3 was dat deze zaak gewoon een klassiek 26 inch wiel met een 9 speed body had hangen. Ik kon zelfs kiezen of ik hem in het zilver of het zwart wilde hebben.

Repareren van mijn wiel was volgens doctor Aichinger nog wel mogelijk maar duur en als je ‘Freilauf’ het begeeft is dat een teken dat de rest het ook niet lang meer houdt. Een nieuw wiel dan maar.
Ik mag het van Madeleine niet teveel over geld hebben, maar een nieuw wiel plus arbeidsloon voor €113,- vind ik niet veel. Alles klaar in 20 minuten. Ik heb de mannen maar een onhollandse fooi gegeven.
Ik kon weer fietsen. Hoewel dat vrij gebruikelijk is op een fietsvakantie voelde dat nu als een bevrijding. We konden gewoon de Vakantie – ik ga het alvast maar met een hoofdletter schrijven – voortzetten en onze tocht naar Wenen afmaken. Wat een domper zou het zijn als je 130 kilometer voor Wenen zou moeten stoppen door een weigerend achterwiel. Daarmee bedoel ik natuurlijk dat ik moet stoppen. Met Madeleine haar achterwiel was niets mis dus die kan gewoon doorfietsen.
Ik ben even de tel kwijt, maar ik denk geluk nummer 5 was een camping met terrasje waar ze een goede Weissen schonken. Daar was ik wel even aan toe.

Het is nu bijna 9 uur in de avond, het regent nog niet, ik zit in mijn T-shirt buiten aan tafel achter een heerlijke kop oploskoffie. “Vakantie”.
Apeldoorn – Wenen ~ Etappe 17 (Ottensheim – Grein) [72km/Σ1309km]
Wij zijn geen Ringvaartrijders. Onze zwager René heeft op hun tocht langs de Donau de rivier al eens vergeleken met een breed uitgevallen Ringvaart. Dus wij worden heel blij als de route even het binnenland induikt en over een boerenlandweggetje het bos induikt. Na de Radtreff vlak voor Hüttingen doet de route precies dat. Wij waren als een kind zo blij.

Vanochtend verlieten we de verlaten camping in Ottensheim met een natte tent die zeer gronderig rook. De ‘Zeltplatz’ was schaduwrijk en alles was zompig. Heerlijk voor de naaktslakken, maar minder voor de ‘odeur du tente’.
Er was wel een mooie slechtweervoorziening en daar hebben we het ontbijt maar genuttigd. Buiten was het nog fris. Best lekker in het zonnetje, als je ergen een plekje zonder schaduw kon vinden.
Over het weer kan ik kort zijn. Het was prachtig weer. Niet te warm, niet te koud, bijna geen wind en af en toe een wolkje.

De kilometers rijgen zich eenvoudig en snel aaneen. Eerst langs een drukke weg Ottensheim uit en Linz in en dan langs een fraai aangelegde fietsdijk langs de Donau.
Het doel voor vandaag hebben we wat bijgesteld, anders zijn we te snel in Wenen. De minicamping bij Hütingen lag op zo’n 60km van Ottensheim en dat was precies wat we moesten halen vandaag.
Met ons treurige talent om ‘lawaaicampings’ uit te zoeken, dachten we hiermee ons lot te tarten. Geen grote wegen in de buurt, geen spoor van betekenis en zelfs geen vliegveld. We verheugden ons al op een stil nachtje op een verlaten akker van een Oostenrijkse boer.
Uiteraard kunnen wij ons lot niet veranderen en – karma – bestaat de minicamping in Hütingen niet meer, of hebben ze hem heel goed verstopt. Geen richtingsbordje naar een camping en niet te vinden op Google Maps. Dus moesten we door naar Grein, waar we belandden op – je raad het al – een ‘lawaaicamping’.
Buiten de herrie is de camping in Grein wel weer een camping zoals ik ze graag zie. Een paar seizoensplaatsen, maar echt slechts een paar, een tentenveldje met picknickbanken, een koelkast en een wasmachine en boxjes om je telefoon op te laden. En als klap op de vuurpijl, gratis WiFi, dus nog kindvriendelijk ook.

Op de ‘kanaaldijk’ langs de Donau kom je vele verschillende fietsers tegen. Fietsers die een georganiseerde reis doen met mooie fietstasjes van Donaubikes. Fietsers die zomaar een tochtje op hun ebike aan het maken zijn. Oude wielrenners op retro fietsen met retro kleding en veel jonge bikepackers. Dat laatste doet mij deugd.
Onderweg kwamen twee bijzondere fietsers tegen die heel verschillend waren maar toch een bepaalde liefde deelden. Het ene stel waren jonge mannen op een gravelbike met een beatbox waar hard rappende mannen schalden. De ander was een ouder echtpaar op ebikes met ook een beatbox maar daar kwamen onvervalste Schlagers uit.

Voor het educatieve element van deze etappe verwijs ik naar het gebied bij Mitterkirchen. De Donau is niet altijd een rustig kabbelend riviertje en in verschillende jaren hebben ze hier flink last gehad van overstromingen. Een beetje zoals ons Zeeland in ‘53. De laatste en de ergste was in 2002 en toen wad het tijd er iets aan te doen. Voor meer dan 250 miljoen euro aan dammen en dijken, wanden en overloopgebieden om ervoor te zorgen dat 2002 de laatste keer zou zijn. Dat zorgt er voor dat je nu moderne vestingstadjes hebt die omdijkt en ommuurd zijn. De vijand is het water.

Aangezien we dachten in de ‘middle of nowhere’ te gaan kamperen, hebben we alle boodschappen in Mauthausen gedaan. Als je nu denkt, waar ken ik die plaats van. Daar is ie inderdaad van.
Dus vanavond lekker zelfmaak wraps om toch wel een leuke dag in stijl af te sluiten. En oh ja, ik heb in Mauthausen een mooi nieuwe pot oploskoffie kunnen vinden, dus mijn avond kan niet meer stuk.
