Stad & Land – Etappe 6

Deventer – Drie (105km)

De laatste etappe leidt van Hanzestad Deventer door de Hanzesteden Elburg en Harderwijk om dan aan het einde naar het oosten af te buigen richting de eindbestemming in Drie.

KmTypeBeschrijving
295,5Jeff’s Farmhouse
296🏕️16. De Polmate
296,5Campspace ’t Swarte Peerd
298🛏️B&B De Matanze
298,5Brasserie Kriebels
299Campspace De Meintjes
305🅿️Opstapplaats Carpool Vaasen (A50)
309🏰Kasteel Cannenburch
309’t Koetshuis
315,5🏕️17. De Toekomst
320🍦🅿️IJswagen Gortel Rozenboom
325Diverse resaturants en cafes
325🛏️De Foreesten
325🛏️De Vossenberg
325,5🅿️Opstapplaats Vierhouten
326🛏️Fletcher De Mallejan
328🛏️Villa Woudstee
333🏊‍♀️De Zandenplas
333,5🅿️Opstapplaats Zandenbos (A28)
335🏕️18. Nieuw Soerel
335🅿️Opstapplaats Pas-Opweg
340,5🅿️Opstapplaats Gortelseweg
349Diverse resaturants en cafes
349,5🚉🅿️Station ’t Harde
352🏰Zwaluwenburg
353,5🏰Schouwenburg
356🏕️19. Landgoed Old Putten
357,5Diverse resaturants en cafes
357,5🗝️Elburg
358🍺Brouwerij Vos
358🛏️De Kleine Vesting
360🏛️Sint-Ludgeruskerk
363De Vlierefluiter
365🍦IJsboerderij Bonestroo
375⛺☕De Peperkamp
383🗝️Harderwijk
384🚉🅿️Station Harderwijk
385🏊‍♀️Zuiderzeestrand
389,5🚉🅿️Station Ermelo
390Diverse resaturants en cafes
392,5🏕️20. Veluwe Bush Camp
de mini-woestijn Beekhuizerzand bij Harderwijk

Stad & Land – Etappe 5

Beltrum – Deventer (64km)

Tussen Beltrum en Deventer kom je in etappe 5 heel wat moois tegen. Het is nog steeds genieten van het afwisselende landschap en plaatsen als Borculo, Lochem en natuurlijk Deventer zorgen voor de nodige afstapmomenten.

KmTypeBeschrijving
231🏕️12. ’t Scharreveld
234Oetdoor (geen natuurkampeerterrein, wel leuk)
235🏊‍♀️Borculo
237,5🍺Proeflokaal01
237,5Campspace Borculo
241🏊‍♀️Galgenveld
241,5🏛️☕Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
247t Fleerhof
251🏕️🛏️13. Olthuys
256NTKC Valkenbelt
260🛏️Fletcher De Lochemse Heuvels
261🛏️Fletcher De Scheperkamp
262,5Diverse resaturants en cafes
263,5🚉🅿️Station Lochem
265🏰Kasteel Ampsen
268Lieftink
271🛏️De Achterhoek
271Diverse resaturants en cafes
272🏕️14. Nijveld
275🏕️🏊‍♀️15. De Vrolijk
277☕🛏️Gebakhuus
289🅿️Opstapplaats Carpool Deventer (A1)
290Fietslokaal De Meet
290,5🚉Station Deventer
291Diverse resaturants en cafes
292⛴️Deventer De Welle – De Worp
292,5Stadscamping Deventer
Deventer

Stad & Land – Etappe 4

Lichtenvoorde – Beltrum (47km)

In etappe 4 bereik je het meest oostelijke puntje van de route en heb je nog net niet je paspoort nodig. De route loopt door Winterswijk en Groenlo. Vooral Groenlo is het afstappen waard.

KmTypeBeschrijving
185Beneman
188Minicamping ’t Voorde
189,5Theetuin Krossenbrink
192🅿️Opstapplaats Rommelgebergte
195Diverse resaturants en cafes
200,5🏕️11. Lutje Kössink
202,5NTKC Masterveld
217Haak en Hoek
220,5🍺Brouwersnös
227,5🅿️Opstapplaats Beltrum
De Achterhoek

Stad & Land – Etappe 3

Doesburg – Lichtenvoorde (43km)

Met de derde etappe duiken we duidelijk de Achterhoek in. Het landschap is nu duidelijk meer agrarisch en de koffiestops komen wat minder frequent. Na alle bossen van de Veluwe is dit landschap wel weer een mooie afwisseling. In Doetinchem kun je rustig bijkomen in wielercafe ‘Parijs is nog ver’.

KmTypeBeschrijving
144,5🅿️Opstapplaats Hoog Keppel
151,5🏰Kasteel De Kelder
154Wielercafe Parijs is nog ver
155,5🚉Doetinchem
156De Vijverberg (De Graafschap)
157🅿️Opstapplaats Koekendaal
160,5🏕️8. Pluk de Dag
162🏰Kasteel Slangenburg
163🏕️9. Distelheide
169,5🏕️10. Hessenoord
175🔭Vennebulten
181Diverse resaturants en cafes
Schaapskooi en uitkijktoren Vennebulten

Stad & Land – Etappe 2

Harskamp – Doesburg (98km)

De tweede etappe strekt zich voor het grootste deel uit over de Veluwe om aan het eind de IJssel over te steken naar de prachtige stadjes Bronkhorst en Doesburg.

En je komt noga wat tegen onderweg. En dan bedoel ik niet alleen de nodige Horeca. Kastelen, musea, monumenten, oorlogsgraven, bierbrouwerijen, uitzichtpunten en een complete dierentuin.

Om niet voor een onaangename verrassing komen te staan vermeld ik maar even dat de etappe over de Posbank loopt. Tandje terug en rustig aan, in de wetenschap dat er aan het einde van de etappe goed bier wacht.

KmTypeBeschrijving
40,5🅿️Opstapplaats Molenweg Harskamp
42SVR Camping  Het Kikkergat
43,5🏛️Het Rode Kruis Monument
44🅿️Opstapplaats Otterlo
44☕🛏️Hotel Kruller
45🏕️3. Beek en Hei
48De Mossel
53Planken Wambuis
53🅿️Opstapplaats Planken Wambuis
55🛏️De Buunderkamp
60🏕️4. De Bosbeek
61,5🏕️5. Landgoed Quadenoord
63Airborne
68🅿️Opstapplaats P+R Station Wolfheze (A12/A50)
68🚉Wolfheze
68Pannenkoekenhuis De Tijd
72🪦Oorlogs Begraafplaats Oosterbeek
77,5🐘Burgers Zoo
77,5🏛️Nederlands Openlucht Museum
82🅿️Opstapplaats Wageningse Hek
82,5🏰Kasteel Rosendael
88🅿️Opstapplaats Posbank
89🔭Posbank
89De Posbank
89🏛️De Natuurtafel/ Bezoekerscentrum Veluwezoom
97🔭De Elsberg
105🏕️6. Zegenoord
106,5Bike & Eat
108De Korenmolen
108🛏️Hotel Huis te Eerbeek
112,5🏕️7. Het Hallse Hull
118🏰Kasteel Groot Engelenburg
119🚉Brummen
119🅿️Opstapplaats Brummen
120Diverse resaturants en cafes
120🚲Bike Totaal Bleumink
121🏰Spaensweerd
121,5⛴️Bronkhorsterveer
123🗝️Bronkhorst
126,5🍺Bronckhorster Brouwerij
132Brasserie Havenzicht
138🗝️Doesburg
138🚲Sonneveld Rijwielen
154Diverse resaturants en cafes
138🍺Stadsbierhuys De Waag

Planken Wambuis

Een wambuis is een kledingstuk dat niet bij veel mensen in de kast zal hangen. Het is een historisch, vaak gewatteerd mannenbovenkleed uit de middeleeuwen tot de 17e eeuw, gedragen tussen de hals en het middel (soms tot op de heupen).

Een planken wambuis zou kunnen refereren aan een eenvoudige hut. Niet veel groter dan een wambuis, maar dan van hout. Met dat idee zou het ook kunnen verwijzen naar een doodskist. Toch is het waarschijnlijker dat het verwijst naar een houten hut waar later een herberg is verrezen. De herberg kwam op de plek van ‘de planken wambuis’ en ging in ieder geval in de volksmond dus zo heten.

Restaurant Planken Wambuis

Het huidige restaurant Planken Wambuis is in 1926 gebouwd op de plek van de oude herberg. Het gebied eromheen heette oorspronkelijk Reemsterveld, maar is in de loop van de tijd de naam van de herberg gaan dragen. Planken Wambuis is een prachtig natuurgebied op de Veluwe.

Erebegraafplaats Oosterbeek

Anders dan de Amerikanen, die er de voorkeur aan gaven al hun gesneuvelden zoveel mogelijk op een centrale begraafplaats bijeen te brengen, huldigden de Britten de opvatting, dat de gevallenen een laatste rustplaats moesten krijgen die dichtbij de plaats lag waar zij sneuvelden. Dit verschil in opvatting verklaart waarom ons land slechts één Amerikaans militair ereveld telt en meerdere Britse, terwijl ook nog een groot aantal militairen – met name vliegtuigbemanningen – uit het British Empire op burgerbegraafplaatsen door het gehele land liggen. Dat er in de omgeving van Arnhem – Oosterbeek een Britse militaire begraafplaats zou komen, lag gezien de aanmerkelijke verliezen die daar in september 1944 en in april 1945 werden geleden, wel voor de hand.

Bronkhorst

De naam Bronckhorst was vroeger een begrip dat de samenging met strijd en onlust. In de 14e eeuw stonden de Bronckhorsten tegenover de Heeckerens in de Gelderse burgeroorlog. Beide partijen werden gesteund door een wisselend verbond van edelen en steden. Deze oorlog betrof niet alleen de adel maar werd ook ingegeven door sociale spanningen. Het was de tijd van veranderende krachtsverhoudingen tussen adel, kerk en burgerij. Ook elders in Nederland waren soortgelijke twisten. Dit leidde aan het eind van de 14e eeuw tot grotere invloed van de steden die een bemiddelende rol hadden gespeeld bij de twisten; in deze regio de Gelderse kwartierhoofdstad Zutphen. Bij de herindeling van de gemeenten ten tijde van Keizer Napoleon werd Bronckhorst onder bestuur van Steenderen gesteld. De stad werd in 1813 door Willen I weer zelfstandig gemaakt, maar in 1817 opnieuw herenigd met Steenderen. Anno 2005 telt Bronckhorst ca 155 inwoners, waarmee het de kleinste stad van Nederland is. De stad Bronkhorst valt vanaf 1 januari 2005 onder de gemeente Bronckhorst. Deze gemeente is ontstaan door het samenvoegen van de volgende gemeenten: Hengelo, Hummelo & Keppel, Steenderen, Vorden en Zelhelm. De gemeente telt ongeveer 38.000 inwoners, heeft een oppervlakte van ca 30.000 hectare en is daarmee de grootste plattelandsgemeente van Nederland.

Bronkhorst in de gemeente Bronckhorst

Doesburg

Als je de geschiednis van Doesburg induikt kom je markante namen tegen. Want wie heet er tegenwoordig nog Wemberich van Bergchem, Frederick Alexander Adolf Gregory of Theodoor Adriaan Christiaan Colenbrander?

Iets recenter is de naam Johan Bernard Ubbink tegen. Naast zevende in de rij Ubbink was hij in de Tweede Wereldoorlog Engelandvaarder en geheim agent en raakte verwikkeld in het zogenaamde Englandspiel.

In de nacht van 30 november op 1 december 1942 vertrokken Ubbink en Herman Overes met een bommenwerper naar Nederland. Ze werden bij Leersum geparachuteerd, samen met zes containers en twee radiosets. Het ontvangstcomité werkte echter voor de Sicherheitsdienst (SD). Ze waren slachtoffer geworden van het Englandspiel. Ubbink en Overes werden in Den Haag door de SD ondervraagd. Daarbij bleek dat de Duitsers van alles op de hoogte waren. Op 4 december 1942 werd Ubbink naar Kamp Haaren gebracht. Tien weken later werd Overes zijn celgenoot.

Op 31 augustus is Ubbink met Pieter Dourlein ontsnapt. Ze liepen naar Tilburg, waar een priester hen in contact bracht met Van Bilsen, een voormalig politiechef die in het verzet zat. Via een geheime zender lieten ze Engeland weten wat er gebeurd was. Ubbink en Dourlein gingen via Zwitserland naar Spanje en vlogen van daar op 1 februari 1944 naar Engeland. Na aankomst werden zij verhoord en aanvankelijk zelfs vastgezet op verdenking van contraspionage.

Doesburg

Burgers Zoo

Pas op voor buren die fazanten in hun achtertuin houden. Voor je het weet lopen er olifanten, tijgers en orang-oetans rond. Johan Burgers hield als hobby fazanten. Die hobby is inmiddels uitgegroeid tot een 45-hectare groot professioneel dierenpark met het predicaat Koninklijk.

En misschien – als je net zoals ik ‘net’ de dertig voorbij bent – ken je Antoon van Hooff nog wel. Een dochter van Johan Burgers trouwt met een van Hooff en de rest is geschiedenis.

Nederlands Openlucht Museum

Er komt geen eind aan deze etappe. Heb je net de uitgang van de jungle gevonden en is je navigatie systeem weer net uit de slaapstand, blunder je tegen het volgende onvermijdelijke, niet te missen en grootschalige bezienswaardigheid aan. Het Nederlands Openlucht Museum.

Het is alles wat in de openbare ruimte Nederland tot Nederland maakt in compacte vorm. Leuk voor de haastige Amerikaan, maar waar bij de oprichting gevreesd werd voor de teloorgang van sommige Nederlandse pareltjes, blijkt in praktijk dat de originelen vaak bijzonder goed geconserveerd zijn. Amsterdam zou je in die zin ook een openlucht museum kunnen noemen.

Dus opdoeken en er een woonwijk neerplempen? Nou nee, het is als promo van Nederland nog steeds waardevol voor Duitsers en talloze andere buitenlanders die ‘een brug te ver’ zijn en na het herdenken van hun voorouders nog een vleugje Nederlandse cultuur willen opsnuiven.

Kasteel Rosendael

Wat moet ik zeggen. Als ik onderstaande video bekijk en vooral beluister dan komt het woord ‘voornaam’ naar boven. Of zoals mijn studerende kinderen zouden zeggen ‘prominent’.

Het is natuurlijke een mooi gebouw met geschiedenis. Zeker een kiekje waard en waarschijnlijk een prachtige trouwgelegenheid voor een ‘prominent’ stel. Maar na Burgers Zoo en het Nederlands Openlucht Museum ben je wel toe aan natuurkampeerterrein Zegenoord.

Dan moet ik je teleurstellen, want je zal eerst de Posbank nog moeten bedwingen.

Stad & Land – Etappe 1

Drie – Harskamp (40km)

Vanuit startpunt natuurkampeerterrein Drie gaat de eerste etappe volledig over de Veluwe. Je komt veel bossen tegen, maar ook stukken heide en natuurlijk het pittoreske dorpje Hoog Soeren. Midden op de heide rijdt je tegen het imposante gebouw van Radio Kootwijk aan.

Km Type Beschrijving
0 🏕️ 1. Drie
0,5 Boshuis Drie
1 🅿️ Opstapplaats Drieseberg
5 🐎 Nationaal Hypisch Centrum
7,5 🏊‍♂️☕ Buitenplaats Het Loo
14 Het Aardhuis
16,5 🏡⛪ Hoog Soeren
16,5 🅿️ Opstapplaats Hoog Soeren
16,5 Het Jachthuis
16,5 🛏️ Boetique Hotel Nr15 
20,5 Halte Assel
24,5 🏛️ Radio Kootwijk
29 🅿️ Kootwijkerduin (A1)
29,5 Pannenkoekenhuis Kootwijkerduin
31 ☕🛏️ Gasterij ’t Hilletje
32 🏕️ 2. Zanderdennen
33 🅿️ Opstapplaats Houtvester van ’t Hofweg
36 Harskamperdennen
36 🅿️ Opstapplaats Harskamp
40 🚲 Hoi Tweewielers
40 De Vergulde Leeuw

Het Uddelermeer

Het Uddelermeer is het grootste bekende pingoruïne op de Veluwe. In het geval van het Uddelmeer gebeurde dit tijdens het Saalien, een van de laatste ijstijden. Na het smelten van de ijskern bleef alleen het gat over dat tegenwoordig het meer vormt. Het meer heeft een diepte van circa 17 meter. Het smeltwaterdal ligt ingeklemd tussen de stuwwallen van Ermelo en Apeldoorn.

Doordat het Uddelermeer in een relatief droog gebied ligt is het gebied rond het Uddelermeer mogelijk al in de ijzertijd gecultiveerd. Zeker is in ieder geval dat vanaf de 7e eeuw in de omgeving ijzer werd geproduceerd. Ten oosten van het meer ligt de Hunenschans, een verdedigingswerk uit vermoedelijk de tiende eeuw.

De oudst bekende vermelding is uit 792-793 als het in een schenkingsoorkonde vermeld wordt als ‘Uttiloch’. Een oorkonde uit 950 waarin een schenking van Keizer Otto I de Grote aan het klooster Engern is vastgelegd heeft vermoedelijk ook betrekking op het Uddelermeer.

Als je wat minder van de geschiedenis bent; Je kunt ook gewoon heerlijk zwemmen in het meer.

Aardhuispark

Het Aardhuispark is een prachtig stuk natuur rondom Het Aardhuis. In het Aardhuispark is gemarkeerde route uitgezet van 3 km. Ideaal voor een korte wandeling of om even tot rust te komen. Met wat geluk zie je edelherten en damherten. In Het Aardhuis kun je terecht om iets te eten en te drinken. Op de eerste verdieping vind je het bezoekerscentrum van Kroondomein Het Loo.

Hoog Soeren

Misschien het het mooiste dorp op de Veluwe ligt te midden van de zuidelijke bossen van de Koninklijke Houtvesterij Het Loo. Hoog Soeren ligt prachtig in een glooiend landschap met een fraai en beschermd dorpsgezicht van boerderijen een leuk wit kerkje en niet onbelangrijk een Jachthuis waar je kunt genieten van een drankje op het terras of in het sfeervolle Jachthuis zelf. Voor de hongerige en koolhydraat slurpende fietser is er ook een pannenkoekenhuis met de toepasselijke naam Berg en Dal. 

De belangrijkste bezienswaardigheden van het dorp zijn de kapel uit 1904, het beeld “Paula in kamerjas” van Maïté Duval en de verschillende historische in de typische stijl uit het begin van de vorige eeuw. Schuin tegenover de ingang van de Golfbaan ligt de brandweerkazerne van Hoog Soeren. Deze is nog gevestigd in een historisch oude houten schuur, zoals er meerdere in het dorp te vinden zijn. Het brandweerkorps van het dorp is gespecialiseerd in bosbranden, die helaas met regelmaat voorkomen in de directe omgeving van het dorp.

Kapel Hoog Soeren

Wie geen genoeg kan krijgen van dit dorp is er de mogelijkheid te overnachten in boutique hotel No 15.

Radio Kootwijk

Het monumentale voormalige zendstation Radio Kootwijk verrijst in het hart van de Veluwe, waar de bomen plaats maakten voor een open gebied van heidevelden en zandverschuivingen. Eenmaal de afrit naar Radio Kootwijk genomen, begint de verwondering. Een slingerend pad door de imposante bossen leidt via het kleine gelijknamige dorp naar het voormalige zendstation. Een karakteristiek imposant gebouw dat middenin een natuurlijke omgeving staat. Hier is ruimte voor zowel ontspanning als zakelijke ontmoetingen en evenementen.

Radio Kootwijk

Voor de meesten is het een imposant en karakteristiek gebouw, voor de ander een brok beton en unheimisch. Het is een bijzonder stukje Cultureel Erfgoed en is hoe dan ook: Ruimte die je raakt!

Het verhaal van Hans Suijling

Johannes Diederick Suijling werd op 10 januari 1906 te Den Haag geboren. Hij groeit op in een gezin met een ouder en een jonger zusje. Zijn vader is een gerespecteerd rechtsgeleerde en buitengewoon hoogleraar in het volkenrecht in Leiden. Hans kiest na de middelbare school voor een technische studie, vermoedelijk in Delft. Dat wil eerst niet erg vlotten. De studie wordt voortgezet en afgerond aan de Technische Hogeschool in Dresden, de stad waar zijn opa van moederskant vandaan komt.

Na de vervulling van zijn militaire dienstplicht gaat hij als ingenieur werken bij de PTT. In 1938 trouwde hij met Frieda Fehrmann; in 1939 werd dochter Anneke geboren. In datzelfde jaar werd hij gemobiliseerd als 1e luitenant bij de Genietroepen, bij de zoeklichtafdeling tegen luchtdoelen. Zijn werkgever Radio Scheveningen werd in mei 1940 werd op last van de bezetter gesloten voor de communicatie met koopvaardijschepen. Onder Duits toezicht bleef hij er werken, maar er werd tegelijkertijd de basis voor zijn verzetsactiviteiten gelegd. In 1943 is Hans zowel voor zijn werkgever als voor het verzet meer nodig op de Veluwe. Hij werd overgeplaatst naar het radiozendstation Kootwijk, dat door de Duitsers voor allerlei oorlogsdoeleinden wordt ingezet. Ook hier werkte het Nederlandse personeel onder streng toezicht.

Met zijn gezin verhuist hij van Den Haag naar het dorp Kootwijk. Hij werd commandant van de lokale afdeling van de Ordedienst (OD) en gebruikte hiervoor de schuilnaam ‘de Egel’. De leiding van het Veluws verzet vroeg Suijling alles te doen om de hele installatie van het zendstation na het vertrek van de Duitsers ongeschonden te kunnen overnemen. Ook bouwde hij in het dorp Kootwijk een kortegolfzender die bedrijfsklaar moest zijn als de Duitsers bij hun vertrek het zendstation toch nog zouden opblazen. De villa van A. Heijnen (`Kerkendel’) met de zender werd door de Duitsers gevorderd, waarna Hans in het zendstation Radio Kootwijk op een verborgen plek twee zenders bouwde. Onder dreiging van de geallieerde opmars begonnen de Duitsers het zendstation te ontmantelen en kwamen zij de twee zenders van Suijling tegen.

Hans is dan met zijn gezin al ondergedoken bij de dames Van Beek en De Jong op een boerderij achter de Puurveense molen in Kootwijkerbroek. Een gearresteerde verzetsmedewerker vertelde na wrede en sadistische verhoringen dat onderduikadres. Op 1 november 1944 werd hij door de Hollandse SS’er Van de Wal en de Sicherheitsdienst Apeldoorn gearresteerd en gevangengezet in de Koning Willem III-kazerne in Apeldoorn, in die tijd een beruchte gevangenis van de Sicherheitsdienst. Daar zitten op dat moment vele belangrijke verzetsmensen gevangen. Vanwege een mislukte verkenningspoging als voorbereiding voor een bevrijdingsacties door het landelijk verzet willen de Duitsers een afschrikwekkend voorbeeld stellen. In de vroege ochtend van 2 december 1944 werden twaalf Nederlandse verzetsstrijders en een Amerikaanse piloot op het voetbalveld even buiten de kazerne geëxecuteerd.

De 38-jarige Hans Suijling is één van hen. Hij werd begraven op Heidehof, vervolgens herbegraven op de begraafplaats Oud Eik en Duinen in Den Haag en tenslotte herbegraven op het Ereveld Loenen. Zijn naam leeft voort op het Keienmonument aan de Sportlaan en op het monument in Radio Kootwijk, met de namen van de andere omgekomen medewerkers van het zendstation.

Race Through Poland met Jair

Jair is de man van de lange adem. In podcast #25 vertelt hij over zijn Race Around the Netherlands. Een tocht van 1.925 kilometer in nog geen 4 dagen. Morgen begint hij aan een nieuw avontuur. De Race Through Poland, een self supported bikepack race van 1.500 kilometer.

Voor wie het leuk vind om Jair te volgen kan deze link gebruiken om te dotwatchen. Zijn capnummer is 32. Ronald en ik gaan hem zeker volgen.

[advanced_iframe src="https://www.followmychallenge.com/live/rtpl3/?fullscreen"]

Het is de derde keer dat deze race gehouden wordt. Vertrek in Wroclaw en via een vlakke aanloop gaat de route naar het Tatra gebergte. De route bestaat uit 6 segmenten die verplicht zijn. De tussenliggende stukken moet je zelf aan elkaar knopen, met de handicap dat je niet Polen uit mag en niet op grote wegen mag fietsen (red National roads).

Aantal deelnemers waaronder ik zelf heeft een foto van zijn of haar fiets ingestuurd. Verzameling daarvan is hier te vinden.

Laatste winnaar is Paweł Pieczka (2019) in een totaal brute editie.
Hier is een video over “Weather to Scratch”. Zelfs op de bank met popcorn zou je een regenjas aan willen doen.

Jair zijn ‘setup’ voor de race

10. Wat neem ik aan gewicht mee?

Gewicht is een gevoelig onderwerp. Niet alleen het gewicht van de fietser, maar ook dat van zijn bagage blijkt regelmatig een onderwerp waar veel emotie inzit. Juist daarom is het van belang het te behandelen.

Je vindt in dit hoofdstuk tabellen met de uitrusting die ik bij me had op onze tocht van 3 weken door Bretagne en Normandië. Dat is een indicatie, maar ook niet meer dan dat. Jouw persoonlijke voorkeur kan voor een andere gewichtsverdeling zorgen. Het kan ook zijn dat diezelfde voorkeuren meer of juist minder gewicht dan in de tabellen staat genoemd tot gevolg hebben.

Verdeling van de bagage over mijn fiets

10.1. Lichaamsgewicht

Het lichaam van de fietser is over het algemeen het zwaarste ‘object’ dat je meeneemt. Het lichaamsgewicht is daarom een factor in de hele gewichtsdiscussie. Het is ook het onderdeel waar relatief veel besparing te halen is, als je daar naar op zoek bent. Ik ben bijvoorbeeld 78kg en dat is 8kg te zwaar als ik naar het midden van de BMI schaal kijk. Met gezonde voeding en goede wil kan ik misschien beter 5 kilo van mijn lijf afhalen dan 500 gram besparen op een stoeltje.

Toch is het niet helemaal zo eenvoudig als hierboven beschreven. De gewichtsbesparing moet natuurlijk niet ten koste gaan van de spiermassa. Ik ga ervan uit dat het besparing op de hoeveelheid lichaamsvet is. En ook daar zit een grens aan. Vanuit de triatlon ken ik een aantal mensen met een zeer laag vetpercentage. Zij hebben het eerder koud dan een ander en hebben logischerwijs minder reserves, dus moeten nog beter op hun voeding letten.

Ik ga daarom hier ook geen pleidooi houden om af te vallen of om eruit te zien als een profwielrenner. Dat is aan jezelf. Waar ik wel ongevraagd wat advies over wil geven is het gewicht van de spullen die je meeneemt op fietsvakantie.

10.3. Opvallende artikelen

Om gelijk maar een paar opvallende artikelen uit mijn uitrusting te benoemen als potentiële punten van gewichtsbesparing, noem ik het toetsenbord en het stoeltje.
Om wat makkelijker een reisverslagje op mijn telefoon te kunnen maken, heb ik een (iPad) bluetooth toetsenbord (337 gram) meegenomen. Een beetje tiener kan sneller ’tikken’ met zijn duimen dan ik met 10 vingers, dus dat zou ook zonder moeten kunnen.

Bente zit op het stoeltje lekker te lezen op weg naar Berlijn in 2015

Het stoeltje is een leeftijdsdingetje ben ik bang. Toen we met fietsvakanties begonnen was ik 30 en had ik geen stoel nodig. Ik ging wel op een zitlap op de grond zitten. Die houding houdt ik ruim 20 jaar later niet zolang meer vol. Het gaat gewoon pijn in de knieën en rug doen. “Oude man” zegt mijn dochter dan. Dus daarom gaat er een stoeltje van 585 gram mee.
In Nederland en Scandinavië is een stoeltje wat overdreven. Veel campings in die landen hebben picknickbanken of ander meubilair staan. In Frankrijk is dat bijvoorbeeld nog geen gemeengoed op campings. In 3 weken tijd hebben we 1 keer een picknickbank en 1 keer oud tuinmeubilair gehad.

Ook vind je 2 opblaasbare kussens terug in mijn uitrusting. Waar sommigen al niet begrijpen dat je er überhaupt 1 meeneemt, moet ik er weer 2 hebben. De reden is dat ik vanwege een knieblessure met een kussen tussen mijn knieën in moet slapen. Het tweede kussen is gewoon comfort voor onder mijn hoofd. Toegegeven, het kan ook anders worden opgelost. Bijvoorbeeld door truien in een T-shirt te proppen. Ook heb ik geprobeerd om van de pompzak van het luchtbed een kussen te maken, maar die loopt toch langzaam leeg.

10.2. De fietskar

Een mogelijk om bagage te vervoeren is een fietskar. Deze neem ik hier niet mee als optie, maar wil ik wel benoemd hebben. Sommige fietsers zweren bij een fietskar en geven aan dat dit fijner fietst dan met bagage op je fiets.

Mijn fiets (Sparta Marathon) en Burley Cub fietskar in 2007, Luberon (Fr)

Ik heb jarenlang met een fietskar (Burley Cub uit 2000) rondgereden. Daar vervoerden we kinderen mee totdat ze de leeftijd hadden bereikt dat ze op een aanhangfiets (biketrailer) konden zitten. Vanuit die ervaring kan ik je vertellen dat het geen feest is op met zo’n ding te fietsen. Het schokt en het stoot, trekt je frame uit elkaar en het is nogal zwaar.

Eigenaren van zogenaamde BOB trailer zijn over het algemeen zeer positief over hun karretje. Deze kar is niet geschikt voor het vervoer van nageslacht, maar je kunt er prima je spullen mee vervoeren. Ik heb met een BOB trailer gereden en de constructie zorgt ervoor dat het een stuk beter fietst dan mijn Burley aanhanger, maar ik vind het nog steeds een stuk minder dan met bagage aan of op de fiets. De BOB adepten zeggen dat dit aan mij ligt en ze zouden natuurlijk gelijk kunnen hebben.

Wat in de loop van de jaren steeds meer ruimte inneemt, is de elektronica. Ik heb een telefoon, een sporthorloge, een navigatiesysteem, een voor- en achterlamp en dus een toetsenbord bij me. Daardoor heb ik dan weer 2 powerbanks, een berg aan snoeren en stekkers en zelfs een Eurostekker bij me, om het hele zaakje opgeladen te krijgen.
In 1999 had ik in Nieuw Zeeland alleen een Petzl hoofdlamp en een Kermit GSM bij me. Beide werkten op penlite batterijen die je overal kon kopen. De telefoon was alleen voor noodgevallen en je kon er alleen mee bellen en SMS’en. En met een tarief van ƒ10,- per minuut deed je dat zo min mogelijk.

10.3. Gewicht van de fiets en accessoires

Na je lichaam is meestal de fiets het een na zwaarste object. Zeker in mijn geval met een fiets van maar liefst 17,2kg. Madeleine haar fiets (Koga) is met 18,3kg zelfs nog een kilootje zwaarder. Mijn fiets is een jaar of 10 oud en in die tijd was dit een heel standaard type fiets voor een fietsvakantie. Inmiddels zie ik toch wel wat ontwikkelingen in fietsen die het wellicht mogelijk maken om voor een lichtere fiets te kiezen.

De belangrijkste reden voor het gewicht van mijn fiets is degelijkheid. De fiets moet bij met een behoorlijke bepakking toch stabiel blijven en niet uit elkaar vallen. Er zitten daarom speciale vakantiewielen met extra spaken in. Het frame is ook zwaarder om meer stijfheid en stevigheid te creëren. Maar als ik minder aan gewicht meeneem, heb ik dan nog wel zo’n zware fiets nodig?

Als ik kijk naar onze uitrusting, dan zie ik een behoorlijke gewichtsafname. We vervangen geen spullen om het gewicht, maar als ik iets moet vervangen omdat het stuk is, kijk ik wel naar het gewicht van de vervanger. We hebben dit jaar bijvoorbeeld een nieuwe tent en dat scheelt ongeveer 3kg met de oude tent. Zo is er aflopen 10 jaar ongeveer 10kg aan bagage afgegaan. Ik zit nu op 21kg bagage en Madeleine op 12kg. Madeleine kan zeker al toe met een veel lichtere fiets en ik volgens de spes ook.

Als ik bijvoorbeeld een Trek Checkpoint ALR5 (Als) of SL5 (Carbon) neem, mag het totaalgewicht van fiets + berijder + bagage maximaal 125kg zijn. De Checkpoint is zelf 10kg, ik ben 78kg, dus dan blijft er nog 37kg voor bagage over. Daar blijf ik ruim binnen, ook al tel ik het gewicht van de spullen die aan mijn lijf heb (1,2kg) en de accessoires die ik op mijn fiets heb (1,8kg) bij op.

Wij zijn in Frankrijk ook fietsers tegengekomen met veel meer bagagegewicht dan 21kg. Dan wordt het steeds verstandiger om naar de stevigheid van de fiets te kijken.

Artikel Merk Type Waar Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Fiets Santos Travelmaster 2.6 Fiets 17200 1 17200
Bidon Red Cycling Products   Fiets 85 2 170
Bidon vulling     Fiets 760 2 1520
Navigatie Garmin Edge Explore Fiets 131 1 131
Totaal 19021
Gewicht van mijn Santos tijdens tocht van 3 weken in 2021

10.4. Gewicht van de tassen

10.4.1. Verdeling van het gewicht

Om het gelijk een beetje lastiger te maken, is niet alleen het gewicht van de tassen, maar ook de verdeling van het gewicht en de locatie van de tassen van invloed op de rij-eigenschappen van je fiets.

Hoe lager het gewicht (zwaartepunt) aan je fiets hangt, hoe makkelijker je de bocht doorkomt. Hoe meer het gewicht in lijn is met je fiets, hoe stabieler het geheel zal zijn. Met andere woorden, zijtassen zorgen voor een zwabber effect.

Daarom zie je nu bagagedragers waarbij je de tassen lager kunt ophangen en fietsers die ervoor kiezen om liever met voortassen dan met achtertassen te rijden.

Als ik naar onderstaande tabellen kijk, zie ik dat het gewicht niet gelijkmatig is verdeeld over de tassen. Als ik het rijgedrag van de fiets wil verbeteren, kan ik kijken of een andere verdeling van het gewicht daarin kan bijdragen.

10.4.2. De rugzak

Ik vind het zelf helemaal niks, maar andere fietsers hebben een stuk minder moeite met de rugzak op de fiets. Ik krijg een warme en natte rug van zo’n ding, mijn schouders gaan zeer doen en als het een volle rugzak is, wordt staand fietsen ook niet makkelijker. Ik heb mijn bagage dus het liefst aan en op de fiets en niet aan mijn lijf. Misschien ben ik daar wat extreem in, maar ik vind een regenjasje in mijn achterzak van mijn koerstrui al vervelend.

10.4.3. De achtertassen

Als ik nu naar onderstaande paklijst kijk, zie ik dat er toch wel een aantal artikelen gedurende de vakantie is verhuisd. De 2 kussens zijn in een voortas terecht gekomen en de campingstekker is van de linker naar de rechter achtertas verkast. Voortschrijdend inzicht denk ik. Ik had wat ruimte over in mijn voortassen. Achteraf had ik die ruimte moeten gebruiken voor een puffer. Nu was 1 van de voortassen maar half gevuld, dus kon ik er wat extra spul vanuit de achtertassen instoppen.

Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Achtertas Ortlieb Back Roller Plus LA 400 1 400
Campingstekker Soyang GP51-F LA 147 1 147
Mes Victorinox Tafelmes LA 25 2 50
Mes GSI Outdoors Santoku 6 LA 46 1 46
Lepel MSR Titanium LA 15 2 30
Vork MSR Titanium LA 13 2 26
Theelepel SeaToSummit Kunststof LA 6 2 12
Spatel   Hout LA 29 1 29
Zakmes Leatherman Juice LA 118 1 118
Mok Mepal   LA 68 2 136
Glas Mepal Basic 234 LA 50 2 100
Bord Mepal   LA 170 2 340
Koekenpan GSI Outdoors 8 inch LA 369 1 369
Kookpan + handvat + hoes MSR   LA 413 1 413
Vaatdoekje     LA 17 1 17
Gasbrander CampingGaz Twister 270 LA 221 1 221
Gasbrander Primus Easy Fuel Duo Multi-mount LA 414 1 414
Gastankje CampingGaz CV470 LA 625 1 625
Gastankje CampingGaz CV300 LA 240 1 240
Gastank driepoot Primus   LA 24 1 24
Aansteker   Klein LA 12 1 12
Knijpers + Waslijn     LA 205 1 205
Wasmiddel Hema Travel LA 223 1 223
Busje kruiden     LA 15 1 15
Postelastieken     LA 21 1 21
Afwassponsje Hema   LA 12 1 12
Afwasmiddel Eco   LA 80 1 80
Zakje voor afwasmiddel en sponsje Toppits Zipper LA 8 1 8
Theedoek     LA 106 1 106
Theedoek     LA 88 1 88
Afvalzakken Hema Rolletje LA 71 1 71
Olijfolie AH Bak & Braad LA 117 1 117
Oploskoffie Nescafe   LA 109 1 109
Kruiden Peper en Paprika   LA 14 1 14
Toiletpapier AH Eco   LA 119 1 119
Naaisetje + tentstok reparatie MSR   LA 20 1 20
Tomatenketchup Heinz   LA 270 1 270
Mayonaise AH Zaanse LA 178 1 178
Thee     LA 91 1 91
Oploskoffie Nescafe In plastic bus LA 90 1 90
EHBO kit     LA 652 1 652
Totaal 6258
Inhoud en gewicht linker achtertas tijdens tocht van 3 weken in 2021
Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Achtertas Ortlieb Back Roller Plus RA 400 1 400
Gereedschapstas Ortlieb   RA 111 1 111
Onderdelen zakje   plastic RA 8 1 8
Multitool Crackbrothers   RA 178 1 178
Reserveband Marc Schwalbe 40/62-559   RA 191   0
Reserveband Madeleine Schwalbe 28/47-622   RA 156 1 156
Co2 pomp     RA 25 1 25
Co2 patroon Trivio 25gram RA 90 1 90
Co2 patroon   16gram RA 68 1 68
Quick Link KMC 2 x 9 speed RA 7 1 7
Wax Squirt Chain Lube RA 102 1 102
Bandenknecht BBB   RA 120 1 120
Bandenlichters   3 stuks RA 51 1 51
Tie wraps   6 stuks RA 7 1 7
Moertjes   Diverse RA 42 1 42
Isolatietape     RA 13 1 13
Sleutel voor as Marc Tranz X   RA 15 1 15
Plakset     RA 17 1 17
Verloopnippels ventiel   3 stuks RA 12 1 12
Remblokjes Magura   RA 8 2 16
Aanpaalslot Axa   RA 494 1 494
Hoofdkussen Marc Mammut Self Inflating RA 140 1 140
Hoofdkussen Marc Xenos Opblaasbaar RA   1 0
Zitlap Bever   RA 27 1 27
Stoeltje Alite   RA 585 1 585
Picknick kleed   Technisch katoen RA 191 1 191
Powerbank + Snoer + Hoes Xtorm Groot 15.000 RA 380 1 380
Eurostekker SKROSS 1×220 + 2xUSB RA 132 1 132
Toetsenbord Logitech   RA 337 1 337
Hoes toetsenbord Ortlieb   RA 55 1 55
Ernergiedrank SiS GO Electrolyte RA 44 3 132
Ernergiedrank SiS Beta Fuel RA 82 5 410
Slippers Olaian Maat 43 RA 186 1 186
Sandalen Birckenstock Maat 42 RA 485 1 485
Totaal 4992
Inhoud en gewicht rechter achtertas tijdens tocht van 3 weken in 2021

10.4.4. De kanozak

Wij hebben heerlijk warme donzen slaapzakken van Tateljee. Ze zijn inmiddels 22 jaar oud en 2 jaar geleden daarom bijgevuld. Dat zorgde er echter voor dat ze niet meer lekker in de achtertas paste en ook niet meer in onze 9 liter kanozak. Dus nu heb ik een 13 liter kanozak met beide slaapzakken achterop liggen.

Ook hier was sprake van voortschrijdend inzicht. De beste plek voor de pompzak van de luchtbedden bleek toch bij de slaapzakken in de kanozak te zijn. Die vind je dus in een ander lijstje terug, maar zat na een dag of 2 al standaard in deze kanozak.

Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Spanbandjes Bever   TA 21 2 42
Slaapzak + Inritslaken Tateljee Mummy Dons TA 1656 2 3312
Slaapzak kanozak Ortlieb 13 liter TA 365 1 365
Totaal 3719
Inhoud en gewicht kanozak tijdens tocht van 3 weken in 2021

10.4.5. De voortassen

Tubus lowrider

De voortassen hangen over het algemeen aan een zogenaamde lowrider. Op buitenlandse fietsen kom je nog wel eens een bagagedrager voorop de diets tegen. Dan hangen de tassen voor ons gevoel een beetje hoog en ligt er misschien een kanozak of een tent bovenop.

Het voordeel van de lowrider is – de naam geeft het al een beetje weg – dat het gewicht laag ligt. Daarmee beïnvloed je het rijgedrag van je fiets.

Je kunt discussiëren of je het meeste gewicht in je voor- of juist in je achtertassen wilt hebben. Ooit ben ik begonnen met de kookspullen in de voortassen. Dus daar zat toen relatief veel meer gewicht dan in de achtertassen. Omdat mijn toenmalige lowrider brak onder het gewicht, ben ik gaan schuiven met het gewicht. Mijn voortasjes zijn nu relatief licht. Ik kan ook niet zeggen dat ik ingeboet heb op wegligging of stabiliteit, nu ik meer gewicht naar achteren heb gebracht. Als je dit punt echter voorlegt aan een bikepacker, zal hij waarschijnlijk zeggen dat je het gewicht voorop moet hebben.

Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Slaapmatje Exped Synmat UL 7 LW LV 639 1 639
Sokken     LV 34 3 102
Onderbroek Craft   LV 40 3 120
Korte Fietsbroek Castelli   LV 151 1 151
T-shirt korte mouw Asics   LV 121 1 121
T-shirt korte mouw Crivit   LV 117 1 117
T-shirt korte mouw Karrimor   LV 106 1 106
T-shirt korte mouw Crivit   LV 117 1 117
T-shirt korte mouw     LV   1 0
T-shirt lange mouw Odlo Thermoshirt LV 126 1 126
Summer scul Castelli   LV 14 1 14
Pet Asics   LV 53 1 53
Regenjas Gore Goretex LV 293 1 293
Waszak     LV   1 0
Douchezak     LV   1 0
Totaal 1959
Inhoud en gewicht linker voortas tijdens tocht van 3 weken in 2021
Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Voortas Orlieb Front Roller Plus RV 303 1 303
Lange Broek Mammut Maat 48 RV 287 1 287
Thermobroek Odlo   RV 111 1 111
Zwembroek Speedo   RV 119 1 119
Fleecevest Mammut   RV 275 1 275
Softshell Mammut   RV 393 1 393
Riem     RV   1 0
Kussensloop Thermarest   RV 99 1 99
Handdoek Decathlon   RV 170 1 170
Handdoek Decathlon   RV 177 1 177
Toilettas     RV 16 1 16
Tandenborstel Etos Inklapbaar RV 25 1 25
Tandpasta Elmex Mini RV 40 1 40
Doucheschuim/Shampoo Marcel’s Soap Mini RV 115 1 115
Deodorant Dove Mini RV 40 1 40
Scheermes Gillette Mach 3 RV 35 1 35
Scheerschuim Nivea Mini RV 60 1 60
Chamoise Assos Filmbusje RV 25 1 25
Anti-mug Etos Citriodiol RV 50 1 50
Anti-mug Care Plus 40% Deet RV 26 1 26
Totaal 2366
Inhoud en gewicht rechter voortas tijdens tocht van 3 weken in 2021

10.4.6. De stuurtas

In je stuurtas stop je over het algemeen al je belangrijke spullen als bankpas, telefoon en ID. Als je ergens stopt, haal je de stuurtas eraf en hoef je niet eerst al je tassen door om de spullen te verzamelen. Daarnaast heb je er wat spulletjes inzitten die je bij de hand wilt hebben tijdens het fietsen.

Artikel Merk Type Tas Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Stuurtas Ortlieb Ultimate Plus TV 523 1 523
Powerbank Xtorm Klein 6.000 TV 169 1 169
Telefoon iPhone X TV 176 1 176
Telefoonhoes Quadlock X TV 39 1 39
Telefoon oplaadkabel iPhone Lightning TV 18 1 18
Voorlamp (tevens zaklamp) Lezyne 800xl TV 150 1 150
Achterlamp Red Cycling Products K1209 TV 26 1 26
Horloge oplaadkabel Garmin   TV 20 1 20
Navigatie oplaadkabel Garmin   TV 17 1 17
Pen     TV 8 1 8
Rijbewijs     TV 4 1 4
Zorgverzekeringsbewijs     TV 4 1 4
Verzekeringsbewijs     TV 5 1 5
Debit Card     TV 5 1 5
Credit Card     TV 5 1 5
Paspoort     TV 37 1 37
Vaccinatieboekje     TV 23 1 23
Bril Nike   TV 26 1 26
Brillenkoker Polaroid   TV 54 1 54
Reserveglazen Adidas   TV 14 2 28
Totaal 1640
Inhoud en gewicht stuurtas tijdens tocht van 3 weken in 2021

10.4.7. Op en aan het lijf

Artikel Merk Type Waar Stuk (gr) Aantal Tot (gr)
Horloge Garmin XT 730 Lijf 39 1 39
Fietsschoenen Shimano SH-CT500-S maat 43 Lijf 742 1 742
Sokken     Lijf 34 1 34
Korte Fietsbroek Craft   Lijf 141 1 141
MTB Broek ION   Lijf   1 0
T-shirt korte mouw Craft   Lijf 110 1 110
Summer scul Castelli   Lijf 14 1 14
Helm Lazer Mips Lijf   1 0
Fietshandschoenen Dotout   Lijf 39 1 39
Zonnebril Adidas   Lijf 32 1 32
Brillenkoord Chums   Lijf 11 1 11
Totaal 1162
Gewicht van kleding en accessoires die ik aanhad tijdens tocht van 3 weken in 2021