De wereld is niet plat, zelfs Flevoland niet

Tot aan mijn assen in de modder. En daar is niets aan gelogen. Jaap en ik waren het spinnen in de winter een beetje zat, hadden een mountainbike gekocht en stonden we in het Kotterbos met onze ‘poten’ in de modder.

Niet doorheen te komen. Stukje fietsen, stukje lopen en even uithijgen. Jaap op zijn Trek 7000 en ik op mijn mooie tweedehands B-One. We hadden geen idee wat we moesten verwachten bij mountainbiken in Nederland, dus dachten we dat het heel normaal was dat de helft van het parcours onbegaanbaar was.

Mijn B-One MTB in 2004 na een rondje Kotterbos

Zo zag het mountainbike pad in het Kotterbos in Almere er 15 jaar geleden uit. En als je denkt dat dit weer specifiek iets is voor Almere of de polder, dan heb je het mis. Als het geregend had, was het parcours bij Lage Vuursche ook onbegaanbaar. Modderpoelen en plassen waren meer regel dan uitzondering. Dat hoorde bij mountainbiken in het begin van deze eeuw.

De eerste kwaliteitsslag heb ik nog meegemaakt. Staatsbosbeheer was klaar met de kap van een deel van het Kotterbos en heeft het mountainbike pad weer hersteld en een beetje omgelegd. Nu kon ik zomaar een heel rondje op mijn fiets blijven zitten. Tenminste als ik niet op mijn snufferd ging op de spekgladde klei.

Want dat was wat het was. Gras en klein en een compleet vlak parcours. De enige hindernis die je had was de haag aan brandnetels waar je tussendoor moest manoeuvreren. Halverwege de herfst kwam er dan iemand met een bosmaaier en dan was de route weer voor een week of wat te fietsen zonder overal jeuk te krijgen.

Om de een of andere reden heb ik toen mijn mountainbike – de BeOne inmiddels ingeruild voor een keurige Specialized Stumpjumper – een tijd aan de muur gehangen. Ik heb een huis gebouwd en daarna werd ik gepakt door het triathlon virus. Dus de volgende kwaliteitsslag heb ik even gemist.

De verbazing kwam toen ik bedacht had te gaan hardlopen op het mountainbike pad. Inmiddels was de term ‘trail’ geïntroduceerd en ben ik naderhand terecht gewezen dat het niet zo’n strak plan was om te gaan rennen op een MTB trail. Sorry daarvoor!

Wat ik merkte, was dat de aardkorsten onder de polder blijkbaar waren gaan schuiven en dat de ‘Flevoplaat’ her en der omhoog was gedrukt door de ‘Stichtse plaat’, want er zat opeens hoogteverschil in de route. En in het tweede gedeelte kwam ik zelfs een paar kunstmatige hindernissen tegen, gevolgd door een voorloper van de kombocht.

Al lopend bedacht ik me dat ik mijn Stumpjumper maar eens moest afstoffen voor een hernieuwde kennismaking met het Kotterbos. Helaas is dat er nog niet van gekomen, maar ik heb inmiddels al wel een rondje over de Hoge Vuursche ‘trail’ gemaakt en – weliswaar met mijn gravelbike – een stuk van de Amerongen route gepakt. Mountainbiken is niet meer wat het geweest is.

We hebben het er al met boswachter Rein Zwaan over gehad en binnenkort volgt een podcast met MTB parcours bouwer Patrick Jansen. Maar Fietsen Natuurlijk ! heeft haar thuisbasis in Almere en daarom besteden we af en toe wat extra aandacht aan onze eigen omgeving. In dit geval aan de MTB tracks die Almere rijk is.

En dan kun je niet om Braambergen heen. De stichting MTB & More heeft daar een modern MTB trail neergelegd die er voor ons in ieder geval uitdagend genoeg uitziet en maar liefst 200 hoogtemeters kent. Een Oostenrijker lacht daarom, maar een Flevolander moet dan al uitkijken voor hoogteziekte.

Gerko van der Graaf, storyteller & trail inspector heeft ons op voordracht van MTB & More uitgenodigd te komen kijken bij Braambergen en een mooie podcast op te nemen vol verhalen over mountainbike routes in de polder. Graag gaan wij op deze uitnodiging in en eigenlijk willen we dit jaar nog zien dat we de 200 hoogtemeters overwinnen.

Om alvast een beetje in de stemming te komen, alvast een paar sfeer beelden van de Braambergen en Kemphaan trails.

De hele dag buiten spelen

Een rit door Drenthe, Friesland en Flevoland.

Vandaag ben ik vroeg op pad. Althans, voor mijn doen. Het is oktober en acht uur ’s morgens. Net een half uur licht, maar het is nog wat schemerig. Voor de zekerheid maar de lampjes aan. De zon gaat schijnen en met open mond fiets ik door het Dwingelderveld. Niet omdat ik buiten adem ben, maar het schouwspel van mist, natuur, kleuren en opkomende zon is zo mooi! Ik stop voor de vijftiende keer om een foto te maken. Dit is geluk op de fiets, prachtig! En ik ben nog maar net op pad. Gelukkig heb ik het niet koud, maar ik moet niet te lang stilstaan merk ik. Ik zoef weer door het bos over een slingerend fietspaadje, de zon aan mijn rechterkant…

Zonsopkomst bij het Dwingelderveld

Adrenaline

Na het Dwingelderveld volgt het Hijkerzand. Een wat open terrein met veel riet en weinig bomen. Er lopen Heckrunderen. Wanneer een paar van die beesten iets verderop over het fietspad slenteren, ben ik relatief dichtbij. Een grote met een fors stel horens en enkele kleinere varianten. Ze zijn toch best imposant, zeker als je ziet dat een van die kleinere  een jong is en het rund-met-de-grote-horens (ik denk papa-rund) ineens stopt en jou aankijkt… Ik denk dat-ie me niet eerder opmerkte en nu plotseling een vreemd rechtop staand wezen voor zich ziet. Alles staat stil. Ik ook. Maar ik wil wel graag verder. Dan maar omlopen door de greppel. Fiets optillend loop ik door wat runderpoep, takjes, blaadjes en hoog gras… Het jong rent ineens hard weg van het fietspad. Ik denk dat het schrok, omdat ik beweeg en voor hem of haar onverwachte geluiden maak… Als papa-rund nu maar niet…

Mijn adrenaline zet me op scherp om elk moment op mijn fiets te kunnen springen en heel hard te gaan fietsen. Niet dat dat zin heeft, want ik sta van het pad af, op het fietspad liggen bladeren, ik moet inklikken als ik op mijn fiets zou springen en bovenal: de ketting ligt op het buitenblad. No way dat ik als een profrenner uit een peloton zou kunnen wegdemarreren van papa-rund. Bij de tijd dat ik op de fiets zou zitten en mijn schoenen in een vloeiende prof-reflex ingeklikt zou hebben, zou grote-papa-met-de-horens al naast mijn fietsje staan… Gelukkig gaat alles goed en blijft het rustig in het bos, op mijn adrenaline-niveau en hartslag na dan…

Hijkerzand (nu nog zonder Heckrunderen)

Ik rijd door een buitenwijk van Assen. Vinex, geen mooi centrumpje of pleintje. Daarvoor had ik in Assen zelf moeten zijn. Een mooi centrum, maar niet voor vandaag. Mijn route slingert verder om de stad heen door het mooie Noord-Drentse landschap. Na een bruggetje over de Drentse Aa rijd ik door Amerika en daarna de gemeente Groningen in. Al nadenkend hierover is het wel een vreemde gewaarwording en het klinkt als een slechte woordgrap. Ik weet dat er meer plaatsen in Nederland zijn met namen van landen of buitenlandse steden. Zo liggen Egypte en Moskou in Friesland. Misschien een idee voor een route die langs dit soort plaatsjes voert? Al mijmerend over nieuwe routes rijd ik ongemerkt Friesland binnen.

Jarig

Gisteren zei mijn agenda dat Ed, een vriend van mij, vandaag jarig is. Ik wil hem even een berichtje sturen. Even later kom ik langs een straatnaambordje ‘Jarig van der Wielen Wei’. Gedachteloos rijd ik er voorbij en een kilometer of wat later denk ik plots “hee, jarig?” Te laat! Zo’n straatnaam bedenk je toch niet? Ik heb geen zin om terug te rijden, dus dan maar een foto van het plaatsnaambord Bakkeveen (Bakkefaen) met groeten uit Fryslan… ook leuk.

In Bakkeveen vind ik ondanks de lockdown een snackbar die open is en koffie heeft mét warme appeltaart. Ze willen ook mijn bidon bijvullen. Buiten in het zonnetje verorber ik mijn koffie met gebak, zittend op een plantenbak aan een parkeerplaats. Het is een graad of 10, maar in de zon is het heerlijk warm. Ik neem een hap. Proficiat Ed! 

Ik ga weer verder over leuke bospaadjes. Het is hier werkelijk prachtig. Overal liggen goede fietspaden met af en toe wat goed berijdbaar gravel of een zandpaadje. Ik hou vooral van afwisseling in de omgeving en dat is hier volop. Een mooie bomenrij, dan weer een slingerend pad tussen weilanden, een smal zandpad door het bos, een weg langs een akker met vergezicht, en gravel langs afgelegen kerkjes in het groen. Geen verveling. Dit is genieten, geluk op de fiets!

Een ‘verstopt’ gravelpaadje

In Jubbega rijd ik in het gezellige mini-centrum langs een viskraam. Het ruikt lekker, zal ik hier wat eten? Ik heb nog niet echt honger dus ik rijd door. Even later krijg ik spijt, want stiekem heb ik eigenlijk toch best trek in een bakje kibbeling. Ik zeg tegen mezelf dat er in het volgende dorp ook vast een viskraam staat, maar meteen zegt een stemmetje: “Jaja, nou, de kans op weer een viskraam is net zo groot als een tweede bordje ‘Jarig van der Wielen Wei’”. Het volgende dorp is Oldeberkoop. Een bakker! Voor een fietser ook een prima pleisterplaats. Ik koop een chocoladeroombroodje dat ik op een bankje bij de kerk opeet.

Mentaal dingetje

Het is vandaag een lange rit. Dat weet ik, want ik heb hem zelf gepland en weet de totaalafstand: 210km. Mijn sporthorloge legt mijn afgelegde route en afstand vast. Op mijn stuur zit mijn telefoon met enkel de route en het pijltje dat aangeeft waar ik ben. Ik weiger vanaf nu op mijn horloge te kijken om te zien hoever ik al heb gefietst. Dat gaat altijd tegenvallen is mijn ervaring. Ik ga dan rekenen hoever het nog is en ga de route dan verdelen in stukken. 85km is bijv naar mijn werk en terug. 100km is mijn vaste rondje Loosdrechtse plassen. Ik onderdruk de mentale drang om toch te kijken, ook als mijn horloge piept om aan te geven dat ik alweer 5 km verder ben en mij lonkt “kijk, kijk dan toch!”. Ik neem mij voor dat ik pas in Flevoland kijk, want dan heb ik ruim de helft afgelegd.

Het helpt, ik kijk veel meer rond en houd me niet bezig met afstanden. Ik zie wel en luister naar mijn benen. Dit voelt lekker. Als het te vermoeid voelt, ga ik gewoon langzamer fietsen. Als gevolg geniet ik oprecht van het fietsen en de omgeving.

Zandpaadje door het bos

Vanaf Wolvega volgt een fietspad langs de Linge (of Lenge op z’n Fries). Dit riviertje kronkelt door het landschap en vormt voor een deel de grens met Overijssel. Geen auto’s, alleen maar fietspad. Heerlijk in alle rust op m’n fiets. En de hele dag schijnt de zon! Het fietspad wordt even later een bredere weg. Er rijdt gelukkig weinig verkeer en het uitzicht en het slingerende dijkje blijven. Voor ik het weet moet ik afbuigen naar het zuiden. Hier houdt Friesland op en rijdt ik een klein stukje door Overijssel. Daarna ben ik al in Flevoland. Nou ja, de Noordoostpolder dan. “Almere is nog ver” denk ik. Leuke tekst voor op een T-shirt. Mijn horloge houd ik nog afgedekt onder mijn mouw.

Na Kuinre rijd ik de Noordoostpolder in. Ik volg eerst een aardig fietspad door een stukje bos. Feitelijk is dit uitstel van executie, want de NOP heeft veel, heel veel rechte wegen en daar is echt geen ontkomen aan. Toch heb ik bij het plannen nóg een kronkelig fietspad gevonden door een stukje mooie natuur, vlak boven Emmeloord: De Burchttocht. Via een park rijd ik Emmeloord in. 

Herrie

In het centrum van Emmeloord zoek ik naar een afhaalkoffietent. Die is er! Er staat een bord buiten met ‘afhalen’. Daar moet ik zijn. Ik zet mijn fiets tegen een bloembak op slot en merk nu pas dat er niet alleen een flinke beat met stevige bassen uit dit etablissement komt, maar dat ook iemand heeft bedacht om in de winkelstraat twintig meter verderop een draaiorgel aan te zwengelen. Niet mijn ding. Tot overmaat van ramp hoor ik dat de ‘beat’ uit het café van het Smartlap-genre is. Oók niet mijn ding. Deze overweldigende herrie wordt me teveel. Ik zie me al staan met koffie en gevulde koek in mijn handen, mezelf afvragend waar ik hier in ’s hemelsnaam rustig van mijn versnapering ga genieten. Ik bedenk me instantaan, haal mijn fiets weer van slot en vervolg mijn weg. Weg hier! Ik stop nog even bij de kerk verderop, maar er is geen bankje, geen koffie en teveel verkeer. 

In Nagele is het rustiger en hier eet ik wat. Ik besluit op mijn horloge te kijken. 155km gehad. Mijn brein begint meteen te ratelen “Dat is nog 55km te gaan…” en direct erachteraan: “Man, dat is nog twee uur fietsen!”. Het is maar goed dat ik niet eerder heb gekeken. Ik herinner mezelf er aan dat het de rest van de dag ook goed ging door gewoon rond te kijken en te genieten van het fietsen zelf. Dat moet hier toch ook lukken? Gewoon doen.

Herfst in Lelystad

Het is nog een relatief klein stuk naar de Ketelbrug (twee rechte stukken en een haakse bocht, typisch polderpatroontje) en dan volgt na de brug nog een heel leuk fietspad dat ik ken van mijn eerdere ritten: Piets pad. Een lieflijk gravel- en betonpad langs een sloot en weilanden, helemaal tot aan Lelystad. Helaas blijkt er halverwege Piets pad een bruggetje te liggen waarvan men blijkbaar heeft bedacht dat het té krakkemikkig is om overheen te fietsen en heeft men het afgesloten. Nu moet ik dus toch over het fietspad langs de doorgaande weg naar Lelystad. Rustig peddelend door wat woonwijken en bossen met mooie herfstkleuren ben ik even later voor het donker alweer thuis. 

Moe? Zeker! Voldaan? Absoluut! Ik ben de hele dag buiten geweest en heb mezelf prima vermaakt. Topdag.

Fietsen in Drenthe in de herfst

Ik neem mij regelmatig voor om bij het krieken van de dag op pad te gaan. In het half donker gaan rijden, genieten van de nog slapende dorpjes en Nederland zien ontwaken. Maar het is me nog niet gelukt en vandaag is geen uitzondering. De wekker ging om half zeven en in plaats van een half uur deed ik er ruim drie keer zo lang over om weg te komen. Toch maar ‘even’ koffie zetten en rustig mijn broodje en yoghurt eten. Ook heerlijk, want het is tenslotte vakantie. Om negen uur ben ik dan toch eindelijk op weg.

De route van vandaag voert naar het oosten van Drenthe en een stukje Groningen. De wind is noordoost bij 10 graden, dus het kan koud aanvoelen. Ik heb maar wat extra kleding aangetrokken. Het is wel een prima timing, want de terugweg wordt wind mee. Het is echter vandaag de eerste dag in de tweede intelligente lockdown en alle horeca is vanaf vandaag vier weken lang dicht. Ik verwacht dus onderweg geen koffie met gebak te kunnen scoren. Daarom heb ik genoeg eten meegenomen: vier reuzenkrentenbollen met kaas, een banaan, wat repen en een stroopwafel. Hier moet ik het wel op redden vandaag.

Wat me misschien nog het meest bezorgt is de ‘Overweldigende Weidsheid’ van Groningen. Dat is Gronings voor ‘Het Grote Niets’. Andere woorden, zelfde beleving. Ik hoor regelmatig in ‘fietskringen’ dat het nogal heftig is daar. Kaal en open, altijd wind, het klinkt niet erg aantrekkelijk. Als de wind maar niet draait vandaag…

Drentse kasseien op de VAM-berg

Eerst de VAM-berg. Je kan dit object beschrijven als een opgeleukte vuilnisberg voor fietsers. Zoiets hebben we in Almere ook (Braambergen), maar dat is enkel een parcours voor de MTB. De VAM-berg heeft naast een MTB-route ook mooi en breed asfalt voor dat andere aluminium en carbon. De klimmetjes zijn leuk om te doen. Het zijn er dus meer, waarvan een deel zelfs met heuse Drentse kasseien (zogenaamde Flinten). Maar eerlijk gezegd ben je boven voor je goed en wel stevig hebt aangezet. Natuurlijk moet je dit niet vergelijken met de Vogezen of zelfs Ardennen, maar het is erg leuk gedaan met steile stukken tot 15%. Het is er als ik aankom, ontzettend rustig. Bovenaan de kasseienstrook op de top neemt een fietser met korte wielrenbroek een selfie bij de paal waarop staat ‘Selfie-spot’. Is dat een woordgrap? Ik besluit mee te doen aan de hype en maak ook een selfie. Ook maak ik een foto van de kasseien. Ze zien er schoongespoten uit, net als alles eigenlijk op deze vuilnisberg… Nog één keer de kasseienstrook beklimmen en naar beneden suizen. Daarna vervolg ik mijn route naar Emmen

Het stuk naar Emmen is afwisselend. Open akkerland, maar ook bomenrijen en stukjes bos. Links- en rechtsaf door het landschap en dus niet constant de wind op kop. Het is minder zwaar dan ik aanvankelijk had verwacht. Het valt me op dat er erg weinig mensen op de been of op de fiets zijn. Ik haal een vrij forse man in op een racefiets met aanhanger, in wielrenkleding. Ik groet. Dat is de tweede racefietser vandaag in 40km. 

Na Emmen eet ik mijn eerste krentenbol. Eigenlijk te laat, want ik ben al dik twee uur onderweg. Maar het gaat nog goed. “Genoeg eten en drinken, ook als het kouder is”, zei iemand laatst tegen me. Ik neem mij voor erop te letten. Het is maar goed dat ik zelfvoorzienend ben vandaag, want echt alles is dicht. Er is zelfs geen afhaalkoffie te vinden, laat staan een stuk appeltaart en daar heb ik eigenlijk best trek in. Hopelijk moet de horeca nog even schakelen en gaan ze eerdaags op de afhaalmodus over.

Alsof het gebrek aan koffie nog niet erg genoeg is, ben ik door mijn fietsvrienden gewaarschuwd voor nog iets anders: “Ter Apel en Stadskanaal zijn triest en treurig”, en “Neem genoeg Prozac mee!”. Tegelijkertijd werd mij wel de Jumbo in Ter Apel warm aanbevolen. Geprezen werd hij vanwege de koffie, warme broodjes en ubervriendelijk personeel. Ieder nadeel heb z’n voordeel, zeg maar…

Bruggetjesfietspad voorbij Stadskanaal

Hoewel ik het pas verwachtte bij Ter Apel begonnen de meedogenloze vlaktes al na Emmen. Eén lange rechte weg. Langs lintbebouwing, dat wel. Dus iets minder wind dan op open terrein, maar er komt geen einde aan. Tot Ter Apel. De fietsvriendjes hadden niets teveel gezegd. Niet de meest bruisende, gezellige plek om te zijn. Om het nog wat erger te maken mis ik ook nog de zo bejubelde Jumbo! Gewoon niet meer aan gedacht; ontzettend jammer. Na Ter Apel vind je langs het kanaal weer veel huizen. Ik zie bordjes voorbij komen en denk dat het kanaal hier Ter Apelkanaal heet, maar zo heet de plaats hier! Zo is er het plaatsje Mussel en het plaatsje Musselkanaal. De bekendste in dit Gronings mantra is natuurlijk Stadskanaal. Hoe het kanaal zelf eigenlijk heet, heb ik nergens gezien… 

Stadskanaal valt voor mij gelukkig erg mee. Mijn route heb ik precies om de plaats heen gelegd en ik rijd door een mooi park, door bos en over gravel(!). Mooi dus. Het pittoreske stadscentrum heb ik helaas hierdoor gemist. Verder door naar het noordwesten. Daar zal ik de Overweldigende Weidsheid recht in de poeperd gaan kijken! Maar nee, ik rijd over een lieflijke, rustige polderweg en even verderop over een landelijk, smal bruggetjesfietspad. Niks mis mee. Inmiddels heb ik de wind op de zij van rechts.

Prachtige herfstkleuren

Na het oversteken van het kanaal gaat de route zuidwest en rijd ik Drenthe weer in. Bossen, slingerende fietspaden en akkers wisselen elkaar af. Prachtig! Het valt me ineens op dat het bos langzaam geel en oranje kleurt. Dat is natuurlijk logisch, want het is herfst. Maar ik realiseer het me nu pas. De variatie van begroeiing maakt het bijzonder mooi. Voor ik het weet ben ik alweer terug op de uitvalsbasis. Ofschoon ik blij ben weer terug te zijn, leek het laatste stuk  sneller te gaan dan de rest en ook een deel van Groningen viel nog erg mee. Fietsen in Drenthe is in elk geval erg mooi. Het enige dat wellicht nóg mooier is dan dat, is fietsen in Drenthe in de herfst.

Het Grote Niets

Het overviel me. Niet dat ik onwetend was over het bestaan, of dat ik niet wist dat het in mijn route zat. Nee, ik had me veel meer gericht op het deel verderop in mijn route, het stuk dat ik nog niet kende en waar ik nieuwe wegen ging ontdekken. Maar het was er wel en ik zou het gaan tegenkomen.

Ik realiseerde het me pas toen ik halverwege Lelystad was en tegen mezelf zei “straks komt het stuk door de polder naar Kampen, het Grote Niets”. Het is een stuk waar je slechts op éën manier van kan genieten: met wind mee. Dat geluk ontbrak me vandaag. Zuid-Oostenwind. Het fietspad loopt langs de enige doorgaande weg door de Flevopolder naar Kampen en alles, maar dan ook alles is recht en vlak. Zelfs de bochten.

Het stuk begint na Lelystad en eindigt pas op de brug als je Overijssel inrijdt en wordt enkel onderbroken door het plaatsje Dronten. Als je daar doorheen rijdt voelt het als een ware oase. Even wat bedrijvigheid anders dan denderend verkeer. Ik zie huizen, mensen, andere fietsers en… voel even geen wind! Meteen verdenk ik de planners van deze zogenaamde ‘kern’ ervan ook het Grote Niets bewust gepland te hebben om de fietser het dorp extra positief te laten ervaren. Gelukkig voor de masochisten onder ons kun je ook gewoon de N-weg langs Dronten blijven volgen, zodat je ononderbroken van al dat moois kan blijven genieten. Na het eten van mijn meegebrachte lunch verlaat ik het rustige Dronten en vecht ik mij weer door het polderlandschap. Op naar Kampen.

Eenmaal Flevoland uit, voelt het landschap als bij toverslag anders. Een slingerend fietspad langs een dijkje, een niet-recht slootje, huizen langs de dijk waar het fietspad lieflijk langs is gelegd. Moeilijk uit te leggen, maar het voelt totaal anders. Hier begint het Grote Genieten. Kampen ken ik. een oude Hanzestad aan de IJssel met een prachtig plein in het centrum. Een mooie plek voor een koffiestop, maar niet vandaag. Het is nog te vroeg.

Nationaal Park Weerribben-Wieden

Na Kampen volgt de route het fietspad langs de dijk naar Genemuiden. Er is hier geen bos, maar toch geniet ik volop van het uitzicht. Zou het contrast met het Grote Niets daar aan bijdragen? Na een verdiende koffiestop met koek fiets ik na een onverwacht pontje bij Het Zwarte Water (gelukkig vaart hij), door het Nationaal Park Weerribben-Wieden. Het is hier rustig en af en toe doen de doorkijkjes tussen het riet mij denken aan het uitzicht op de Oostvaardersplassen.

Na een Giethoorn-achtig dorpje (erg mooi!) met smal fietspad achter de huizen langs en met veel bruggetjes is Meppel het begin van mijn doel-provincie: Drenthe. Na Meppel volgen eigenlijk alleen maar erg rustige wegen langs watertjes door het Drentse landschap. De zon die eigenlijk de hele dag bij me was, staat laag. Dit is genieten! Eenmaal aangekomen bij B&B De Blokhut, ons heerlijk knus onderkomen voor deze week, denk ik ongemerkt nog even terug naar die lege plek in mijn gedachten. Zou het ook zo’n heerlijke dag zijn geweest zonder Het Grote Niets?

Het Drentse landschap met laagstaande zon

Download GPX

MTB route Lelystad

Deze mountainbike route stond al een tijdje op mijn wensenlijstje. Dichtbij huis en nog nooit gereden! Het is een zeer afwisselende en mooie route met zeer weinig verharde paden. Het terrein is veelal vlak over smalle trails door bos en langs rietkragen, maar er zijn ook drop-offs, korte steile heuveltjes (vergis je daar niet in), pump tracks en een heuse houten trail (de ‘North Shore’ genaamd).

Ook heel leuk bedacht zijn de overgangen naar en uit begrazingsgebieden: een houten constructie met een soort van drop off. De route is 31km en goed bewegwijzerd. Ik heb nog een extra lusje gemaakt om de houten trail nog een keer te doen en op de foto te zetten, maar ik kon ‘m helaas niet meer vinden. Daar moet ik dus nog een keer voor terug! Maar dat is geen enkel probleem, want de route is erg leuk.

Drop-off op de MTB route Lelystad

De trail wordt zeer actief onderhouden door Stichting MTB Lelystad en wordt regelmatig aangepast of uitgebreid. Zo is er momenteel blijkbaar een extra stuk op de ‘berg’ in de zuid-oost punt van het bos Gelderse Hout (deze heb ik ook gemist). Actuele informatie is te vinden op hun facebook pagina.

Lengte: 31 km
Type fiets: Mountainbike
Startpunten:
-Parkeerplaats Gelderse Hout in Lelystad (direct aan de Oostranddreef)
-Camping Buytenplaets Suydersee, Badweg 1 in Lelystad
Download GPX

MTB route Lelystad – heuveltjes

Routeplanner

Als je niet steeds hetzelfde rondje wilt fietsen, kun je natuurlijk een route van het internet plukken, of een route van een andere fietser gebruiken. Je kunt ook je eigen routes ‘bouwen’. Er is een flink aantal zeer behoorlijke routeplanners op de markt. Sommigen zijn gratis en voor andere moet je fors betalen. En als je denkt: “duurder is beter”, kom je misschien bedrogen uit.

Ronald en ik zijn tegeltjes fietsers. Dat betekent dat je vrij secuur je route moet plannen of moet accepteren dat je vrij vaak terug moet om een gemiste tegel op te halen. In onderstaande artikel komt tegeltjes fietsen regelmatig aan bod. Naast tegeltjes doen we ook mee aan de Long Term NL Challenge. Grofweg is dat alle gemeentes in Nederland raken met een gereden Strava route. Dan is het weer handig om bij het plannen een kaart te hebben waar de gemeentegrenzen er op. Bijvoorbeeld OpenStreepMap (OSM).

Gezien de hoeveelheid apps en de verschillen tussen de apps, beperk ik me in dit artikel tot de route planners en tip ik de navigatie apps her en der slechts even aan. In een later stadium zal een uitgebreide test van navigatie apps volgen.

Strava

Strava heeft een update van haar verdienmodel uitgebracht. Voor leden met een gratis abonnement die segmenten gebruiken, heeft dit serieuze impact. Zeker als ze daarbovenop ook nog VeloViewer gebruiken om mooie statistieken en grafieken te krijgen.

Maar niet alleen voor de segmentgebruikers heeft de nieuwe Strava inrichting consequenties. Ook voor Strava gebruikers die de routeplanner van Strava gebruikten. De beta versie van de routeplanner is naar een ‘volwaardige’ versie getild, maar is in dat proces wel in de betaalde sectie geland. Dat betekent dat de Strava routeplanner alleen nog werkt voor zogenaamde Premium gebruikers. De kosten van een Premium lidmaatschap zijn wel gedaald naar €5,- per maand.

Een eerste goede vraag is waarom je überhaupt zou overwegen de Strava routeplanner te gebruiken. Ik kan niet een andere planner bedenken die zo basic en weinig uitgebreid is als de planner van Strava. Het heeft echter in Google Chrome 2 zeer bruikbare plugins. 

De eerste plugin heet Strava Map Switcher en compenseert het gebrek aan bruikbare kaarten in Strava. De meest bruikbare kaart die Stava Map Switcher je geeft is natuurlijk de Open Cycle Maps. Helemaal stabiel is deze plugin overigens niet. Bij het aanmaken van een nieuwe route, krijg je soms de plugin niet. Daarnaast geeft hij een watermerk “API Key Required” in de kaart. Ik gebruik een testsituatie met Google Chrome op een MacBook.

Bij de tweede plugin wordt het pas echt interessant. De Strava Veloviewer plugin geeft je een ‘overlay’ over je kaart met je gereden tegeltjes en geeft bij het plannen van een route de tegels een andere kleur als de tegel nog niet geraakt was, maar door de geplande route wel geraakt wordt. Dus voor tegeltjesjagers is de combinatie van Open Cycle maps en de VeloViewer tegel ‘overlay’ buitengewoon bruikbaar.

Strava Routeplanner met Map Switcher en VeloViewer plugins
– Paarse tegel is door een gemaakte rit geraakte tegel met aan alle zijdes geraakte tegels er omheen
– Roze tegel is door een gemaakte rit geraakte tegel met aan minimaal 1 zijde een nog niet geraakte tegel
– Gele tegel is een door de nieuw geplande route geraakte tegel die nog niet door een gemaakte rit geraakt is
– Blanco tegel is een nog niet geraakte tegel

Update 29-6-2020
Er is nog een mooie plugin die je betere kaarten in Strava geeft. De plugin heet Str*viewer. Het heeft onder andere Open Street Maps en CyclOSM. Ook Str*viewer werkt samen met de VeloViewer plugin. Het werkt dan weer niet samen met Map Switcher.

Str*viewer met CyclOSM kaart

Daarnaast is 1 van de verbeteringen in de Strava routeplanner het aangeven of de route over verhard of onverhard terrein gaat. Je ziet dat aan de hand van de arcering van de routelijn. Er is ook een optie waarmee je kunt aangeven dat je liever over verhard of over onverhard wilt. Hoe aantrekkelijk dan ook, ik heb nog een beetje moeite met de keuzes die de planner dan maakt.

Een GPX importeren in de Strava routeplanner kan via Strava Labs, maar is erg instabiel. Met andere woorden: Het werkt vaak niet.

Update 5-1-2021
In de route builder van Strava zit nu een goed werkende GPX import functie. Hiermee kun je GPX bestanden die in andere apps gemaakt zijn, makkelijk in de Strava route builder laden.

De basiskaarten zijn zeker ook verbeterd. Maar nogmaals, een zichzelf respecterende fiets routeplanner moet Open Cycle Maps in zijn systeem hebben. De Word Wide Heatmap is een leuke feature, maar bij het plannen weer een extra kleur die de Open Cycle Maps vertroebelt.

Een optie om de rijrichting om te keren, is nog steeds niet beschikbaar. Dit is wel een basis onderdeel dat in een goede routeplanner zou moeten zitten. Als je vooraf de route hebt gepland, wil je – bijvoorbeeld afhankelijk van de wind – op de dag zelf kunnen bepalen of je de route links-, of rechtsom neemt.

Voor

  • Routeplanner kiest logische routes
  • User Interface werkt intuïtief
  • Goed werkende ‘Undo’ knop
  • Routes zijn makkelijk te downloaden in verschillende formaten (GPX en TCX)
  • Routeplanner maakt onderscheid tussen verhard en onverhard
  • Hoogteprofiel
  • OpenCycleMap (via plugin)
  • OpenStreetMap (via plugin)
  • VeloViewer overlay (via plugin)

Tegen

  • Geen zoekfunctie voor routes
  • Routeplanner herkent geen veerboten
  • Routeplanner plant route over MTB paden
  • Slechte import functie
  • Weinig POI informatie beschikbaar
  • Route niet om te keren
  • Prijs
Een routeplanner als je toch al betalend lid van Strava bent. De planner alleen is het abonnement van €60,- per jaar niet waard. Voor tegeltjes fietsers is het een interessante optie, vanwege de VeloViewer plugin.

Alternatieven

Aangezien het een beetje onduidelijk was hoe dit zich zou ontwikkelen, zijn Ronald en ik op zoek gegaan naar mogelijke alternatieven. Specifiek hebben we naar de opties Komoot en Ride With GPS gekeken.

Komoot

Komoot is waarschijnlijk de meest bekende van de twee. Het heeft als routeplanner alles wat je zou willen hebben, behalve de VeloViewer tegel ‘overlay’. Dus het blijft een beetje switchen tussen Komoot en VeloViewer als je wilt zien of je de juiste tegels raakt met je nieuwe route.

Als fijne extra geeft Komoot aan welk type pad of weg je route over loopt en wat de ondergrond daarvan is. Als je via het hoogteprofiel over de route ‘hoovert’, zie je ook het type weg en de ondergrond.

Komoot met als mooie feature het type weg en de ondergrond

Minder fijn vind ik dat je bij een nieuw routepunt altijd een popup krijgt met de vraag: “Waypoint aan route toevoegen of nieuwe bestemming”. Negen van de tien keer wil je het waypoint de nieuwe bestemming maken. Het aan de route toevoegen van een waypoint zorgt voor onvoorspelbaar gedrag. Feitelijk is dit de optie die Strava en Ride With GPS je leveren door op de lijn te klikken en een punt te slepen naar een plek waar je de route langs wil laten lopen. Een optie die Komoot ook kent, dus waarom dan de extra popup?

In de gratis versie is het importeren van een GPX geen enkel probleem, maar kun je alleen een GPX exporteren naar de gratis regio die je hebt gekozen. Als je een route plant in een andere regio en je wilt een GPX maken, zal je naar een betaalde versie moeten. Een regio kost €3,99 en een zogenaamd regiogebied kost €8,99. Voor €29,99 koop je de hele wereld in Komoot.

Voor

  • Routeplanner kiest logische routes
  • Routeplanner maakt onderscheid tussen verhard en onverhard en type wegen
  • Goede import functie van bestaande routes (FIT, GPX, TCX)
  • Goed routebeheer
  • Routeplanner herkent veerboten
  • Routeplanner vermijdt MTB paden
  • Hoogteprofiel
  • Veel POI informatie beschikbaar
  • Route om te keren
  • OpenCycleMap
  • OpenStreetMap
  • Zeer goede prijs/kwaliteit verhouding

Tegen

  • Popup bij plaatsen van Waypoint
  • Geen ‘Undo’ knop
  • Alleen betaalde export functie
  • Geen VeloViewer overlay
Professionele route planner met een zeer goede prijs/kwaliteit verhouding. Voor eenmalig €30,- heb je de meest bruikbare functionaliteit. Dit is wat ons betreft de beste koop.

Fietsersbond

De Fietsersbond heeft ook een leuke routeplanner. Het grote voordeel van deze planner is de prijs. Helemaal gratis. Nadeel is dat je niet zelf je routes van punt tot punt kan plannen, maar dat de planner dat voor je doet. Dus voor een van – naar route en een door de planner bedacht rondje werkt het prima.

Een mooie optie op deze planner is de variatie aan type routes. Je kunt kiezen uit bijvoorbeeld een natuurroute, een racefietsroute en een autoluwe route. Je kunt aan de kaart de later met fietsknooppunten, strooiroutes en POI’s toevoegen. Bewaren en exporteren naar GPX en KML is geen probleem. Je kunt de route zelfs printen!

Fietsersbond Routeplanner met verschillende type routes.

Voor

  • Gratis en advertentie vrij
  • Onderscheid in type fiets/route
  • Verschillende ‘vermijd’ opties (onverhard, veerponten)
  • Goede export mogelijkheden (GPX, KML)
  • Veel POI informatie beschikbaar
  • Route om te keren

Tegen

  • Bijna onmogelijk zelf de route te bepalen
  • Geen ‘Undo’ knop
  • Alleen Nederland
  • Geen import functie
  • Geen OpenCycleMap
  • Geen OpenStreetMap
  • Geen VeloViewer overlay
Redelijk beperkte, maar gratis routeplanner voor de fietser die niet zelf wil nadenken en een route van A naar B zoekt. Voor de gevorderde planner is het al snel een onbruikbare tool.

Ride With GPS

Ride With GPS is een andere tool waar je prima routes in kunt plannen. Het heeft een overzichtelijke interface en natuurlijk een Open Cycle Maps layer. Extra handig in de tool is de ‘cue’ functionaliteit die je een point to point wegwijzer geeft. Ride With GPS zegt helaas niets over de ondergrond of het type weg.

In de gratis versie van Ride With GPS is exporteren geen enkel probleem, maar moet je betalen als een bestaande GPX wilt importeren. Een basis abonnement kost bij Ride With GPS $6,- per maand en een premium $10,- per maand. In die laatste zitten de off-line maps, die echt wel aan te raden zijn als je Ride With GPS ook gebruikt als navigatie tool.

Ride With GPS met als extra feature de cue sheet aan de linkerkant

Ride with GPS biedt heel veel functionaliteit. Voor die extra functionaliteit moet je wel betalen. Zo kun je zelf Points of Interest (POI) toevoegen en kun je routes opdelen. Als je bijvoorbeeld een GPX hebt van een route van Amsterdam naar Rome, kun je die inladen en opsplitsen in etappes, daar dan bijvoorbeeld de campings langs de route bij opzoeken en die als POI op de kaart markeren. In je Ride With GPS app zijn die POI’s dan weer zichtbaar.

Een andere mooie optie is de ingebouwde Streetview optie. Door met de rechtermuis op de route te klikken, krijg je een menu waarin je kunt kiezen voor Streetview. Je krijgt dan de Google Streetview van die plek te zien. Puntje van verbetering is dat je even moet zoeken naar richting van de Streetview. Mooier zou zijn als de Streetview direct de rijrichting van de route liet zien.

Voor

  • Routeplanner kiest logische routes
  • Zeer gebruikersvriendelijke user interface
  • Goed werkende ‘Undo’ knop
  • Goed routebeheer
  • Goede export functie (GPX, TCX, KML)
  • Makkelijk route delen met vrienden
  • (Delen) van route in verschillende kleuren
  • Eigen POI informatie toe te voegen (betaald)
  • Route splitsen (Betaald)
  • Ingebouwde Google Streetview
  • Routeplanner herkent veerboten
  • Routeplanner vermijdt MTB paden
  • Hoogteprofiel
  • Route om te keren
  • OpenCycleMap
  • OpenStreetMap

Tegen

  • Alleen betaalde import functie
  • Geen VeloViewer Overlay
  • Geen standaard POI informatie beschikbaar
  • Prijs
Zeer professionele routeplanner met zeer veel functionaliteit. Deze planner is voor de veeleisende fietser die bereid is €120,- per jaar neer te tellen voor zijn routeplanner. Wat ons betreft de beste Routeplanner.

Dat brengt mij direct bij het volgende onderdeel. Hoe, of liever met welke tool, wil je navigeren. Ik heb voor op de fiets een Garmin Edge, maar Ronald navigeert met zijn telefoon. Hij gebruikt daar MotionX GPS voor. Deze app heeft veel opties maar er zit geen akoestische sturing op. MotionX ‘praat’ dus niet tegen je. De Komoot en Ride With GPS apps doen dat wel. Je krijgt wel zeer getailleerde kaarten in MotionX. Weer een nadeel is dat momenteel deze app niet verkrijgbaar is op IOS.

MotionX GPS met OpenCycleMap layer en geïmporteerde routes
MotionX GPS met OpenStreetMap layer en geïmporteerde routes
Maps 3D met een prachtige visualisatie

Een alternatief voor MotionX is Maps 3D voor (eenmalig €4,99). Zoals de naam al doet vermoeden heeft deze app als fijne bijkomstigheid dat het 3D kaarten laat zien. Dat kan heel handig zijn als je je wilt oriënteren in de bergen. Om compleet te zijn; de Strava app registreert alleen en doet geen navigatie.

Dus als je gaat voor gesproken navigatie op je telefoon, dan zijn apps als Komoot en Ride With GPS aan te raden. Neem wel een power bank mee, want navigeren vergt veel van je batterij en zeker bij langere tochten kom je in de problemen. Een aanrader is de waterdichte power bank van XTORM. Overigens herken ik het energie probleem ook wel op mijn Garmin. Als ik op mijn vakantiefiets de hele dag bezig ben, dan redt de batterij het zelfs in de energie bespaarstand ook niet.

Het laatste onderdeel is het ‘community’ gevoel. Strava, Komoot en Ride With GPS hebben hun eigen community waarbinnen je de gemaakte routes kunt delen en jij de routes van andere kunt ophalen en gebruiken. Bij Strava is dat, geheel in de stijl van de routeplanner, nog onderontwikkeld. Je kunt routes met iemand delen, maar je kunt niet de routes van iemand anders zien en het heeft ook geen ‘database’ met routes beschikbaar voor je. Als je hier op zoek naar bent, kom je toch weer bij Komoot of Ride With GPS uit. Vooral die van Ride With GPS vinden we fijn werken. Ik kan gewoon in Ronald zijn routes grasduinen en ze naar mijn eigen routes toe kopiëren. Daar moet hij natuurlijk wel eerst toestemming voor geven.

Andere Routeplanners

  1. ANWB Fietsknooppunten
  2. BikeGPS
  3. Duitstalig en gericht op MTB in Oostenrijk. Niet bruikbaar in Nederland.
  4. Bikemap.net
  5. Brouter.de
    Wel een fietskaart, maar geen OpenCycleMap kaart. Wel dus de mogelijkheid om een KML bestand te uploaden met je aan je cluster grenzende tegels.
  6. Gaia GPS
    Heeft OpenCycleMap kaart.
  7. CalTopo
    Heeft OpenCycleMap kaart. Voor de echte doe het zelfer. Veel mogelijkheden, maar routes plannen is een uitdaging.
  8. CycleStreet
    Alleen Groot Brittannië.
  9. Cycle.travel
  10. Fietseropuit.nl
  11. Fietsroutenetwerk
  12. Fietsrouteplanner.eu
  13. Garmin Basecamp
    Applicatie op je PC.
  14. Google Maps
    Tja, als je snel ergens naartoe moet…..
  15. Naviki
    Slechte routeplanner, is meer ter ondersteuning van de navigatie app. Geen OpenCycleMap kaart. Klik hier voor onze eerste indruk van Naviki.
  16. OpenRouteService.org
    Heeft OpenCycleMap kaart.
  17. Plotaroute.com
    Heeft OpenCycleMap kaart. Veel opties. Interessant om te onderzoeken.
  18. Route.nl
  19. RouteYou.com
    Heeft OpenCycleMap kaart.
  20. Via Michelin
    Eigenlijk een routeplanner voor de auto.
  21. Wandermap.net
    Eigenlijk voor wandelaars, maar werk ook prima voor fietsers. Heeft OpenCycleMap kaart. Ziet er interessant uit. Heeft ook een hoogteprofiel en een heatmap.
  22. Xpedition2
    Heeft OpenCycleMap kaart. Ziet er interessant uit, maar je moet direct inloggen/betalen.

Overige, geen routeplanners

  • BBB Bike Board
    Geen routeplanner of navigatiesysteem, maar een route tracker. Zegt zeer zuinig met batterij om te gaan.
  • BikeGPX
    Geen routeplanner maar een navigatiesysteem voor op je telefoon. Je kunt GPX file vanaf andere sites uploaden.

Daarnaast wil je weten waar je naar zit te kijken. In sommige routeplanners is de legenda goed verstopt of niet aanwezig. Hieronder enkele belangrijke links naar legenda’s:

Tips

Update 29-6-2020 : Tegels checken kun je met de heatmap in Ride Every Tile. Als je een lastige tegel hebt, zoek je hem hier op en dan kun je zien wie de tegel al heeft en hoe hij er aan gekomen is.
Tip van Peter van Rijn voor de max cluster rijders is het Duitse Brouter. Hier kun je een KML bestand inladen met al je tegels die je nog niet geraakt hebt en tegen je cluster aanliggen. KML bestand kun je downloaden via VeloViewer in de Summary tab achter je max cluster.

Brouter met de tegels die tegen mijn cluster aanliggen

Als ik een route ga plannen heb ik eigenlijk altijd een scherm met Google Maps open. Ik gebruik met name Google Street View om te kijken wat ik ter plaatse aantref. Daarnaast kent Nederland veel veerpontjes. De website veerponten.nl geeft een mooi overzicht van alle veerponten die ons land rijk is. En zeker in de zomer kun je dorstig worden en is het nuttig om te kijken of er watertappunten op de route liggen via drinkwaterkaart.nl. De echte die-hard route planners kunnen ook een GPX bestand downloaden met alle watertappunten en die in hun route verwerken. Nog even kijken waar de wind vandaan komt via Windy en de rit kan beginnen.

Windy geeft een mooie visualisatie van waar de wind vandaan komt en hoe hard de wind is

Update 30-6-2020: Een ander handige weer app is Epic Ride Weather. Je kan vrij simpel je routes vanuit Strava, Komoot, VeloViewer, Ride With GPS en andere planners halen en er een weerbeeld van opvragen. Je stelt het tijdstip in waneer je wilt beginnen en de gemiddelde snelheid die je denkt te rijden en de app geeft je het weer en de windrichting. Hoewel ik het grafiekje met neerslag moeilijk interpreteerbaar vind, is het concept awesome.

Epic Ride Weather laat het weer op je route zien

Conclusie

Voor mij als Garmin gebruiker en tegeltjesfietser is Strava door de VeloViewer plugin de beste keus. Ik betaal dan €5,- in de maand, maar als ik zie hoeveel ik Strava gebruik, is dat misschien ook wel terecht.

Ronald zijn favoriet is Ride With GPS, hoewel hij nog niet eens die app op zijn telefoon gebruikt. Kosten zijn voor hem wel ‘all time low’. Eenmalig €2,99 voor MotionX (als beschikbaar) of €4,99 voor Maps 3D Pro, gratis Strava voor registratie van de rit en gratis Ride With GPS voor het plannen van de rit. Wel heeft hij natuurlijk een VeloViewer abonnement om zijn tegeltjes te checken. 

De Routeplanner van de Fietsersbond is leuk als je snel een route van A naar B nodig hebt. Voor tegeltjesfietsers is het echter onbruikbaar.

Het magische woord is OpenCycleMap. Een routeplanner wordt direct veel beter bruikbaar als fiets routeplanner als het een OpenCycleMap overlay (kaart) heeft.

Rondje Groenendaal

Een zeer mooi rondje op de gravel bike of MTB. Er zit veel zandpad in de route en je raakt regelmatig MTB parcours. Dus minder geschikt voor Trekking en helemaal niet geschikt voor de racefiets. Maar je krijgt prachtige uitzichten over de woeste heide. Let wel op dat op de Veluwezoom de MTB routes gewijzigd zijn.

Lengte: 85 km
Type fiets: Gravel Bike, MTB
Zwaarte: 4
Start: Beekbergen
Parkeren: Gratis, In woonwijk
Download GPX

No weather data found for [, ”France”], “Paris”,, horizontal]

Foto’s

Rondje Hoge Veluwe

Rondje rond Ede en het Nationaal Park De Hoge Veluwe. Een route met van alles wat. Asfalt, klinkers gravel, schelpen, zand en modderige MTB trails. Prima te doen op een gravel bike of MTB

Af en toe best lastige zandpaadjes

Lengte: 92 km
Type fiets: Gravel Bike, MTB
Zwaarte: 3
Start: Lunteren
Parkeren: Gratis, Naast afslag Lunteren A30
Download GPX

Foto’s

Baarn – Veenendaal – Baarn

Veel stukken mooi fietspad, niet heel veel gravel, maar dat wat er is, is dan weer heel leuk. Goed te doen op Trekking, Race en Gravel bike. Door lengte en hoeveelheid asfalt minder geschikt voor MTB.

Lengte: 92 km
Type fiets: Race, Gravel Bike, Trekking
Zwaarte: 2
Start: Baarn
Parkeren: Gratis, Carpoolplaats A1 Baarn, Eemweg
Download GPX

Foto’s

Rondje Gooimeer

Voor fietsers uit Almere zijn er vele manieren om een rondje Gooimeer te rijden. Dit is een afwisselende variant die veel vervelende punten vermijdt.

Bij het ecoduct Laarderhoogt

Lengte: 72 km
Type fiets: Race, Gravel Bike, Trekking
Zwaarte: 2
Start: Almere De Buitenkans
Parkeren: Gratis, De Buitenkans, Ambt. Dorknoperlaan 4, 1336 GA, Almere
Download GPX

Werk aan de weg in het Kromslootpark